เก๋ไก๋ผ้าไทยสไตล์ยุโรป

รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นช่วงเวลาของการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและวัฒนธรรมครั้งใหญ่ต่อเนื่องมาจากรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ด้วยผู้ที่ไปศึกษาต่อต่างประเทศส่วนมากทยอยเดินทางกลับประเทศไทย และได้นำแบบอย่างการดำเนินชีวิตตลอดจนการแต่งกายแบบชาวตะวันตกมาให้ผู้คนในสังคมได้ปฏิบัติตาม

เครื่องแต่งกายของราชสำนักฝ่ายในเปลี่ยนแปลงไป โดยนิยมความหรูเรียบสง่างามมากกว่าความหรูหราประดับไปด้วยอัญมณีล้ำค่าดังเช่นรัชกาลก่อนปรับเปลี่ยนมาเป็นเครื่องประดับรูปแบบร่วมสมัยที่เรียบง่ายแทน เช่น ไข่มุก การแต่งกายของราชสำนักฝ่ายในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวมีผู้นำคือ สมเด็จพระเจ้าน้องนางเธอ เจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร และพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร การแต่งพระองค์ของเจ้าฟ้าหญิงนับว่าทันสมัยที่สุดในยุคนั้นทีเดียว เพราะทรงนำแบบเสื้อจากต่างประเทศมาดัดแปลงให้พอดีกับพระองค์ และพระราชนิยม อาทิ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สตรีไทยนุ่งซิ่นแทนการนุ่งโจงกระเบนแบบเดิม ทั้งยังทรงดัดแปลงผ้าซิ่นผืนกว้างธรรมดาให้เป็นผ้าถุงสำเร็จ โดยออกแบบตัดเย็บให้พอดีกับรูปร่าง 

ภาพหม่อมเจ้าหญิงผ่อง สวัสดิวัตน์ รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 13/51

ภาพหม่อมเจ้าวรรณวิมล วรวรรณ รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 13/62

ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ (กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร) รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 29/61

ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 30/18

ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 30/19

เมื่อสตรีหันมานิยมนุ่งซิ่น แบบเสื้อจึงเปลี่ยนไป เป็นเสื้อตัดด้วยผ้าแพร หรือผ้าพิมพ์ดอกคอกลม หรือคอคว้าน แขนในตัวสั้นประมาณต้นแขนหรือคลุมเพียงหัวไหล่ ตัวเสื้อหลวมยาวคลุมสะโพก ทำเป็นขอบให้พอดีตัว บางครั้งแต่งชายเสื้อตรงเอวด้านซ้ายเป็นโบว์ทิ้งชายยาว สวมถุงน่องสีเข้ากับซิ่น และรองเท้าส้นสูง ผ้าที่นิยมใช้แพร่หลายในหมู่สตรีชั้นสูงตั้งแต่ครั้งปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจนถึงรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวนั้น จะเป็นผ้าที่ทอขึ้นโดยฝีมือช่างทอจาก “กองทอผ้าสวนหงส์” ในสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า ซึ่งอยู่ภายในบริเวณพระตำหนักสวนหงส์ พระราชวังดุสิต

สตรีไทยในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว นิยมไว้ผมทรงซิงเกิ้ล (single) ผมทรงบ๊อบ (bob) ซึ่งเป็นผมทรงสั้นแบบสตรีตะวันตก จึงใช้เครื่องประดับคาดที่ศีรษะมีตั้งแต่ผ้าชิ้นเล็กยาวปักดิ้น ผ้าพื้นธรรมดา ทองคำขาวประดับเพชร ในโอกาสพิเศษหรืองานราตรีสโมสรจะนิยมประดับตกแต่งผมด้วยการคาดบริเวณหน้าผากและรอบศีรษะด้วยแถบกำมะหยี่ แถบผ้าลูกไม้ หรือแถบผ้าที่ประดับตกแต่งด้วยอัญมณี อาจมีการตกแต่งด้วยผ้าลูกไม้หรือขนนก ประกอบด้วยเครื่องประดับคอส่วนใหญ่เป็นสร้อยไข่มุกเส้นยาวมากหลาย ๆ เส้น หรือเป็นแบบแผงประดับรอบคอ (choker) 

รัชกาลที่ 6 รหัสเอกสาร ภ 001 หวญ 38/2(12)

ภาพหม่อมเจ้าบรรเจิดวรรณวรางค์ วรวรรณ รหัสเอกสาร 14M00111

ภาพพระนางเธอลักษมีลาวัณ รหัสเอกสาร 27M00007

ภาพพระองค์เจ้าวัลภาเทวี รหัสเอกสาร 28M00035

ภาพพระนางเจ้าสุวัทนา พระราชเทวี รหัสเอกสาร 33M00096

ภาพพระนางเจ้าสุวัทนา พระราชเทวี รหัสเอกสาร 33M00097

---------------

ผู้เรียบเรียง นางสาวณัฏฐา กล้าหาญ นักจดหมายเหตุชำนาญการ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร

---------------

อ้างอิง

สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. คณะอนุกรรมการแต่งกายไทย. วิวัฒนาการและเอกลักษณ์ประจำชาติ. การแต่งกายไทย: วิวัฒนาการจากอดีตสู่ปัจจุบัน เล่ม ๑. กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ, ๒๕๔๓.

สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ. ราชพัสตราภรณ์. กรุงเทพฯ : สำนักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ, ๒๕๔๘.

ศิลปากร, กรม. ถนิมพิมพาภรณ์. นครปฐม : รุ่งศิลป์การพิมพ์ (๑๙๗๗) จำกัด, ๒๕๕๙.

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 13/51 ภาพหม่อมเจ้าหญิงผ่อง สวัสดิวัตน์

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 13/62 ภาพหม่อมเจ้าวรรณวิมล วรวรรณ

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 29/61 ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าวไลยอลงกรณ์ (กรมหลวงเพชรบุรีราชสิรินธร)

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 30/18 ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร์

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 30/19 ภาพสมเด็จเจ้าฟ้าสุทธาทิพยรัตน์ กรมหลวงศรีรัตนโกสินทร์

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ภ 001 หวญ 38/2(12) รัชกาลที่ 6

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ 14M00111 ภาพหม่อมเจ้าบรรเจิดวรรณวรางค์ วรวรรณ

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ 27M00007 ภาพพระนางเธอลักษมีลาวัณ

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ 28M00035 ภาพพระองค์เจ้าวัลภาเทวี

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ 33M00096 ภาพพระนางเจ้าสุวัทนา พระราชเทวี

สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. ภาพชุดหอพระสมุดวชิรญาณ 33M00097 ภาพพระนางเจ้าสุวัทนา พระราชเทวี