วันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร
เผยแพร่เมื่อ: 27 มี.ค. 65จำนวนผู้เข้าชม:435

ประวัติวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร

          ในทุกวันที่ 27 มีนาคม ของทุกปี เป็นวันที่สำคัญยิ่งสำหรับบุคลากรที่ทำงานในหน่วยงานที่สังกัดกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม เพราะเป็นวันที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกการช่างจากกระทรวงโยธาธิการและกรมพิพิธภัณฑ์จากกระทรวงธรรมการ ที่ตั้งขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มารวมไว้ด้วยกันเป็นกรมใหม่ และพระราชทานนามว่า กรมศิลปากร เมื่อวันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2454 และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนเรศรวรฤทธิ์ เสนาบดีกระทรวงมุรธาธร ทรงเป็นผู้บัญชาการกรมศิลปากรคนแรก

           ต่อมา ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยุบกรมศิลปากร โดยรวมเข้ากับราชบัณฑิตยสภาและเรียกกรมศิลปากรว่า “ศิลปากรสถาน” เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2469 แต่ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. 2475  ได้มีประกาศพระราชบัญญัติตั้งกระทรวงและกรม เมื่อ พ.ศ.2476 จัดตั้งกรมศิลปากรขึ้นมาใหม่ โดยให้สังกัดกระทรวงธรรมการ เมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2476 ด้วยเหตุนี้ กรมศิลปากรจึงได้กำหนดเอาวันที่ประกาศจัดตั้งกรมศิลปากรขึ้นมาใหม่ เป็นวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร ในเอกสารจดหมายเหตุ ชุด กระทรวงศึกษาธิการ ศธ.0701.9.6/4 เรื่อง วันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 ได้กล่าวถึงการจัดงานวันคล้ายวันสถาปนกรมศิลปากร ในวันที่ 3 พฤษภาคม พ.ศ. 2496 ภายในเอกสาร มีการกล่าวอวยพรข้าราชการในกรมศิลปากร โดย จอมพล ป. พิบูลสงคราม ขณะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในสมัยนั้น มีการจัดงานทำบุญ และเชิญพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ ช่วงท้ายของงานมีการจัดรายการนิยายอิงประวัติศาสตร์ประกอบดนตรีไทยออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียง เรื่อง ราเมศวร ซึ่งเอกสารชุดนี้สะท้อนให้เห็นถึงการจัดงานระลึกวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากรในช่วงเวลานั้น

          ใน พ.ศ. 2522 นายเดโช สวนานนท์ อธิบดีกรมศิลปากรในสมัยนั้น ได้มอบหมายให้กองวรรณคดีและประวัติศาสตร์ค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับประวัติกรมศิลปากรใหม่ และในที่ประชุมกรมศิลปากร เมื่อวันอังคารที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2522 จึงมีมติให้กำหนดวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร โดยยึดตามวันที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนากรมศิลปากรขึ้นเป็นครั้งแรก ซึ่งก็คือ วันที่ 27 มีนาคม พ.ศ. 2454 นับตั้งแต่นั้น วันที่ 27 มีนาคม ของทุกปี จึงกลายเป็นวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร

                เนื่องในโอกาสครบรอบ 111 ปี วันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากรใน พ.ศ. 2565 กรมศิลปากรในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบดูแล คุ้มครอง อนุรักษ์ ฟื้นฟู และเผยแพร่องค์ความรู้ทางด้านมรดกทางศิลปวัฒนธรรมของชาติมาอย่างยาวนาน ด้วยคุณูปการที่หน่วยงานแห่งนี้สร้างเอาไว้ ทำให้ในวันที่ 27 มีนาคม ของทุกปี จึงเป็นวันที่ชาวกรมศิลปากรจะระลึกถึงการก่อตั้งกรมศิลปากร หน่วยงานที่เป็นเสาหลักในการธำรงไว้ซึ่งมรดกวัฒนธรรมของชาติ ให้คนรุ่นหลังได้ตระหนักถึงคุณค่าและความสำคัญทางศิลปวัฒนธรรมของชาติสืบไป

 

ผู้เรียบเรียง : นายอมรินทร์ ณ พิบูลย์ นักจดหมายเหตุปฏิบัติการ คณะทำงานองค์ความรู้ของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี กล่าวอวยพรแก่ข้าราชการในกรมศิลปากร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร รหัสเอกสาร ศธ 0701.9.6/4
จอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี กล่าวอวยพรแก่ข้าราชการในกรมศิลปากร เนื่องในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร รหัสเอกสาร ศธ 0701.9.6/4
กรมศิลปากรขอให้กรมประชาสัมพันธ์ช่วยจัดรายการพิเศษเกี่ยวกับนิยายอิงประวัติศาสตร์ เรื่อง ราเมศวร เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร รหัสเอกสาร ศธ 0701.9.6/4
กรมศิลปากรขอให้กรมประชาสัมพันธ์ช่วยจัดรายการพิเศษเกี่ยวกับนิยายอิงประวัติศาสตร์ เรื่อง ราเมศวร เนื่องในวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร รหัสเอกสาร ศธ 0701.9.6/4
พระสงฆ์ขณะสวดพระปริตรในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/305
พระสงฆ์ขณะสวดพระปริตรในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/305
อธิบดีกรมศิลปากรและแขกผู้มีเกียรติที่ได้รับเชิญขณะฟังพระสวดพระปริตร จากซ้าย พระยาอนุมานราชทน พลโทสวัสดิ์ สวัสดิสรยุทธ พันโทหลวงรณสิทธิ์พิชัย (อธิบดีกรมศิลปากร) และพันเอกหลวงสารานุประพันธ์ ในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/307
อธิบดีกรมศิลปากรและแขกผู้มีเกียรติที่ได้รับเชิญขณะฟังพระสวดพระปริตร จากซ้าย พระยาอนุมานราชทน พลโทสวัสดิ์ สวัสดิสรยุทธ พันโทหลวงรณสิทธิ์พิชัย (อธิบดีกรมศิลปากร) และพันเอกหลวงสารานุประพันธ์ ในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/307
วงมโหรี ในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/310
วงมโหรี ในงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/310
ข้าราชการที่มาร่วมงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/312
ข้าราชการที่มาร่วมงานวันคล้ายวันสถาปนากรมศิลปากร พ.ศ. 2496 รหัสเอกสาร ฉ/ท/312