เดือนตุลาคม 2560 องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) ประกาศขึ้นทะเบียนฟิล์มกระจกและภาพต้นฉบับชุดหอพระสมุดวชิรญาณซึ่งเก็บรักษาไว้ที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ เป็นมรดกความทรงจำแห่งโลก ประจำปี 2560

เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ.2559 ได้มีการพิจารณาเสนอฟิล์มกระจกซึ่งเก็บรักษาอยู่ในสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรมศิลปากร ต่อคณะกรรมการแห่งชาติว่าด้วยแผนงานความทรงจำแห่งโลก ประเทศไทย และในการประชุมกรรมการแห่งชาติว่าด้วยแผนงานความทรงจำแห่งโลก ประเทศไทย ครั้งที่ 2/2559 วันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ.2559 คณะกรรมการฯ มีมติให้สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ กรอกแบบข้อความเพื่อนำเสนอขึ้นทะเบียนเอกสารมรดกความทรงจำแห่งโลก โดยเป็นการให้ข้อมูลรายละเอียดของฟิล์มกระจกหอพระสมุดวชิรญาณ (หวญ) ซึ่งข้อมูลเชื่อมโยงกับเอกสารจดหมายเหตุพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปฏิรูปการบริหารการปกครองประเทศสยาม ที่ได้ขึ้นทะเบียนมรดกความทรงจำแห่งโลก เมื่อ พุทธศักราช 2552 

ฟิล์มกระจกจัดเป็นเอกสารจดหมายเหตุประเภทโสตทัศนวัสดุ ซึ่งเป็นฟิล์มชนิดหนึ่งที่มีภาพในลักษณะเนกาตีฟและโพสซิทีฟปรากฎบนแผ่นกระจก เป็นหนึ่งในวิทยาการด้านการถ่ายภาพที่นิยมในช่วงพุทธศักราช 2395 – 2472 ก่อนจะนิยมใช้ฟิล์มชนิดเซลลูลอยด์

ภาพจากฟิล์มกระจกชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ที่เก็บรักษาอยผุ่ที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ ประกอบด้วย

           ภาพบุคคล ตั้งแต่ระดับพระมหากษัตริย์ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี บรมราชินี  สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง  สมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า  สมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ พระบรมราชเทวี อัครมเหสี  สมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมมาลมารศรี พระอัครราชเทวี  พระวิมาดาเธอฯ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดา ภาพพระบรมวงศานุวงศ์ เช่น พระราชโอรส พระราชธิดา เจ้านายฝ่ายใน เจ้าจอม เจ้าจอมมารดา ขุนนางข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ข้าราชการกระทรวง ทบวง กรม ต่างๆ ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ภิกษุ ชาวต่างประเทศ

          ภาพสถานที่สำคัญเป็นสถานที่สำคัญในเมืองหลวง เช่น พระบรมมหาราชวัง พระราชวัง วังเจ้านาย บ้านเรือนราษฎร หน่วยงานราชการกระทรวงต่าง ๆ ร้านค้า สถานีรถไฟ กรมไปรษณีย์ ถนน โรงพยาบาล โรงภาพยนต์ สะพาน คลอง แม่น้ำ วัด โบสถ์ โบราณสถานในส่วนภูมิภาคทั้งภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคใต้ และภาพสถานที่ในต่างประเทศ 

          ภาพเหตุการณ์สำคัญ พระราชพิธีและพิธีสำคัญ พระราชพิธีบรมราชาภิเษก พระราชพิธี พิธีโสกันต์ พิธีโล้ชิงช้า กระบวนแห่พระบรมศพ พระศพเจ้านาย พระบรมวงศ์ พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงขึ้นครองราชย์ครบ ๔๐ ปี พิธีเปิดการเดินรถไฟเป็นครั้งแรก เสด็จประพาสต้นเยี่ยมเยียนราษฎรในจังหวัดต่างๆ งานแสดงพิพิธภัณฑ์สยาม ณ กรุงปารีส ฯลฯ

          นอกจากนั้นยังมีภาพพระพุทธรูป เครื่องสังคโลกสมัยสุโขทัย เหรียญตรานาฎศิลปไทย ละครโนราห์ หนังใหญ่ การแต่งกายของบุคคลในระดับต่างๆ ภาพเขียน เครื่องปั้น ดินเผา ราชรถ โต๊ะเครื่องบูชา พระแท่นบรรทม พระแท่นของขุนนาง ชุดสำรับ เครื่องถ้วยเบญจรงค์ เครื่องชุดประกอบพิธีงานมงคล เครื่องมุก ผ้าไหมปักลายไทย ฯลฯ

          เมื่อหอจดหมายเหตุแห่งชาติได้รับมอบฟิล์มกระจกชุดหอพระสมุดวชิรญาณ ได้ดำเนินการจัดเก็บโดยควบคุมอุณหภูมิ และความชื้นสัมพัทธ์ ตามลักษณะวัสดุ จัดหมวดหมู่กำหนดรหัสเอกสาร แบ่งเป็นบุคคล สถานที่ เหตุการณ์ มีการจัดทำสำเนา ในรูปแบบ Contact print คือการอัดขยายภาพ และใช้กระดาษแข็งรองเพื่อการจับต้อง (ภาพ Mount) ปัจจุบันได้มีนโยบายสแกน (digitization) และนำเข้าระบบฐานข้อมูลให้บริการเพื่อการค้นคว้า