9 มิถุนายน วันจดหมายเหตุสากล
สภาการจดหมายเหตุระหว่างประเทศ (The International Council on Archives: ICA) จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พุทธศักราช 2491 ซึ่งอยู่ในความอุปถัมภ์ของสำนักงานองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) เป็นองค์กรกลางสำหรับการส่งเสริมและให้ความรู้ด้านบริหารจัดการเอกสารอย่างมีประสิทธิภาพ การบริหารราชการแบบธรรมาภิบาล การอนุรักษ์ปกป้องรักษา และเผยแพร่มรดกด้านจดหมายเหตุของมนุษยชาติในโลก เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ทำงานอย่างใกล้ชิดกับองค์กรระหว่างประเทศอื่น ๆ เช่น องค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ (UNESCO) สภายุโรป (Council of Europe) รวมทั้งองค์กรกลางอื่น ๆ
ต่อมา ในการประชุม ICA Annual General Meeting ณ กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส เดือนพฤศจิกายน พุทธศักราช 2550 จึงได้มีมติถือเอาวันที่ 9 มิถุนายน ของทุกปีเป็นวันจดหมายเหตุสากล ตามวันที่จัดตั้งสภาการจดหมายเหตุระหว่างประเทศ โดยประเทศไทยเข้าร่วมเป็นสมาชิกสภาการจดหมายเหตุระหว่างประเทศ เมื่อพุทธศักราช 2511
-------
พุทธศักราช 2569 นี้ สภาการจดหมายเหตุระหว่างประเทศ ได้มีการจัดกิจกรรมเสวนาในเรื่อง “จดหมายเหตุเพื่อความเป็นธรรม: สิทธิ ความทรงจำ และอนาคต (ArchivesForJustice: Rights, Memory & Futures)” เพื่อเฉลิมฉลองสัปดาห์จดหมายเหตุสากล (International Archives Week 2026) #IAW2026 ระหว่างวันที่ 8-12 มิถุนายน 2569 โดยมุ่งเน้นไปที่หัวข้อสำคัญ 5 หัวข้อ ที่สะท้อนถึงบทบาทของหอจดหมายเหตุในด้านการสนับสนุนความยุติธรรม สิทธิ และสังคมประชาธิปไตย ได้แก่
1. จดหมายเหตุเพื่อความรับผิดชอบ: หลักกฎหมาย ข้อเท็จจริง และความยุติธรรมในระยะเปลี่ยนผ่าน (Archives for Accountability: Rule of Law, Truth, and Transitional Justice) จดหมายเหตุเป็นหลักฐานที่สนับสนุนความรับผิดชอบ สิทธิมนุษยชน และการจัดการต่ออาชญากรรมในอดีต
2. จดหมายเหตุเพื่อความทรงจํา: การยอมรับ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ และประสบการณ์ชีวิต (Archives for Memory: Recognition, Human Dignity, and Lived Experience) การเก็บรักษามุขปาฐะ ประวัติศาสตร์บอกเล่า และเรื่องเล่าของชุมชน เพื่อฟื้นฟูความทรงจําและเสริมสร้างความภาคภูมิใจ
3. จดหมายเหตุเพื่อการรวบรวม: การเข้าถึง การมีส่วนร่วม และการเสริมสร้างศักยภาพชุมชน (Archives for Inclusion: Access, Participation, and Community Empowerment) แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนที่จะรับรองการเข้าถึงเอกสารและการบริหารจัดการร่วมกัน
4. จดหมายเหตุมรดกจากยุคล่าอาณานิคม และการไร้ซึ่งอธิปไตย: มรดกพลัดถิ่นและมรดกร่วม (Archives, Colonial Legacies, and Non-Sovereign Contexts: Displaced and Shared Heritage) การกล่าวถึงผลกระทบของลัทธิล่าอาณานิคม คําถามเกี่ยวกับการคืนสภาพ การกลับคืนถิ่นฐานเดิม และจริยธรรมในการดูแลรักษา
5. จดหมายเหตุเพื่อความยุติธรรมในอนาคต: ความคาดหวังต่อสิทธิที่พึงได้รับ ความรับผิดชอบ และความเป็นไปได้ (Archives for Future Justice: Anticipating Rights, Responsibility, and Possibility) การสนับสนุนความยุติธรรมรูปแบบใหม่ผ่านโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ (AI) ความยั่งยืน และแนวปฏิบัติที่มุ่งเน้นชุมชน
หมายเหตุ : สามารถดูรายละเอียดกิจกรรมเพิ่มเติมได้ที่ https://www.ica.org
