Page 229 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๒๒๗
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ขั้นตอนที่ ๓ ดําเนินการขยายแบบเพื่อใชในการเขียนเทาจริงกับผนังฉากบังเพลิงแตละชอง ตามสัดสวน
เทาขนาดจริง ๑ ตอ ๑ เพื่อแสดงรายละเอียดในสวนตาง ๆ ทั้งสี่ดาน

ขั้นตอนที่ ๔ นําแบบรางลงบนผืนผาใบวาดภาพขนาดใหญ ดําเนินการลงสีใหเสร็จสมบูรณ
ขั้นตอนที่ ๕ เปนขั้นตอนสุดทาย นําภาพจิตรกรรมที่สําเร็จแลวไปผนึกลงบนแผนกรอบพื้นของฉากบังเพลิงจริง
และทําการตกแตงงานเก็บสีจนเสร็จสมบรูณ กอนนําไปติดตั้ง ณ พื้นที่จริงตอไป

แบบรางฉากบังเพลิง

การใชฉากบังเพลิง ในอดีตฉากบังเพลิงใชสีฝุนในการลงสี แตฉากบังเพลิงในงานพระเมรุมาศครั้งนี้ใชสีอะคริลิก
ซึ่งเปนสีสังเคราะหทางวิทยาศาสตร เนื่องจากสีฝุนมีขอเสียคือหาวัตถุดิบจากธรรมชาติไดยากขึ้น ทั้งสีฝุนเมื่อสัมผัสกับ
นํ้าหรือความชื้นมักหลุดลอกไดงาย แตสีอะคริลิกทนแดดและความชื้นไดมากกวา

สีฉากหลังของฉากบังเพลิงดานใน ทิศเหนือและทิศใต เปนโทนสีสม คือสีของวันพฤหัสบดีอันเปนวันสวรรคต
ทิศตะวันออกและทิศตะวันตก เปนโทนสีชมพูออน คือสีอันเปนพระสิริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล
อดุลยเดช บรมนาถบพิตร

เทคนิคในการเขียนภาพจิตรกรรมฉากบังเพลิง เปนภาพวาดที่แสดงถึงศิลปะในรัชกาลที่ ๙ ตามแบบจิตรกรรม
ฝาผนังที่พระพุทธรัตนสถาน ในพระบรมมหาราชวัง รูปเทวดาจึงมีกลามเนื้อ กลามหนาอก สรีระตาง ๆ คลายคนจริง
ใบหนามีความคมคายคลายคนจริง มีมิติ มีแสงเงาระยะใกลไกล โดยผสมผสานกับศิลปะตะวันตก เปนเทคนิคการเขียน
ที่เรียกวา สองมิติครึ่ง สองมิติคือภาพเขียนแบบประเพณี มีลักษณะแบน ใชวิธีตัดเสนตามโครงของเทวดา แตครึ่งมิติที่

เพิ่มขึ้นคือการใหแสงเงาบาง ๆ โดยเฉพาะภาพเทวดานางฟานั้น นําลวดลายผาไหมที่สมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์ พระบรม
ราชินีนาถ ในรัชกาลที่ ๙ ทรงรื้อฟน อนุรักษไวทั่วประเทศ ใสลงในลายผานุงของเทวดาตามทิศตาง ๆ ของพระเมรุมาศ
และภาคตาง ๆ ของประเทศ เชน ทิศเหนือเปนลายผาไทยลื้อและลายนํ้าไหล ทิศตะวันออกเปนลายผาแพรวาและลาย
ผาขาวมา ทิศใตเปนลายผาทอนาหมื่นศรี ลายดอกพะยอม และลายผาไหมพุมเรียง ทิศตะวันตกและภาคกลางประยุกต

ลวดลายผาในราชสํานักโบราณกับลายผาสมัยใหม

1227