Page 231 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๒๒๙
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

อาคารพระเมรุมาศเปนอาคารที่ใชชั่วคราวและมีเวลาดําเนินการสั้นเพื่อใหทันใชงานตรงตามกําหนด การประดับ
ตกแตงพระเมรุมาศจึงตองใชเทคนิคการสาบสีสอดแววและการตบสีดวยกระดาษทองยน แตปจจุบันไมมีการผลิตกระดาษ
ทองยนในเชิงอุตสาหกรรมแลวเพราะมีความตองการใชงานนอย ครั้นความทราบฝาละอองพระบาทสมเด็จพระเทพ
รัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จึงทรงพระกรุณาโปรดเกลาโปรดกระหมอมพระราชทานผาทองยน ซึ่งบริษัท

อี้อูจุนอี้ฝางจือผิ่งซางหาง แหงสาธารณรัฐประชาชนจีน นอมเกลานอมกระหมอมถวาย ใหกรมศิลปากรใชในงาน
ศิลปกรรมประดับตกแตงพระเมรุมาศและสิ่งกอสรางประกอบพระเมรุมาศ ผาทองยนพระราชทานนี้ มวนหนึ่งมีความยาว
๑๐๐ เมตร กวาง ๑ เมตร ๑๐ เซนติเมตร นํ้าหนักมวนละ ๘ กิโลกรัม ๕๐ กรัม จํานวน ๑๐๕ มวน

ลายและสีของผาทองยนในการประดับตกแตงพระเมรุมาศและสิ่งปลูกสรางประกอบพระเมรุมาศถือเปนลายและ
สีชั้นสูง ชางตองออกแบบลวดลายใหเหมาะแกฐานานุศักดิ์ของอาคารตามขนบนิยม ลวดลายของชางไทย รายละเอียด
ของตัวลายตองมีเสนลายที่ตอเชื่อมไมขาดจากกันตามเทคนิค การสาบสีสอดแววผาทองยน โดยเนื้อลายจะเปนสีทอง

นํากระดาษสีพื้นที่สะทอนแสงสีตาง ๆ มาสาบทับดานหลังลายแทนการประดับกระจกสี สวนการตบสี ตองออกแบบลาย
ใหชองวางขาดจากกัน แลวนําแผนพลาสติกมาฉลุตามลายนั้นจะไดแผนพลาสติกที่เจาะชอง นําไปทาบบนอาคารที่ตองการ
ตบแตง ใชลูกประคบจุมสีแลวตบลงตามชองใหเกิดเปนลวดลายตามตองการ แลวลอกแผนพลาสติกออก

การฉลุลายผาทองยนสาบสีสอดแวว มีขั้นตอนดําเนินการดังนี้
ขั้นตอนที่ ๑ ออกแบบลายเสนลวดลาย ตัวลายจะตองมีเสนลายที่ตอเชื่อมกันไมขาดจากกันเพื่อความสะดวก

ในการประดับลาย
ขั้นตอนที่ ๒ ปรุลายผาทองยน นําแบบลายมาตัดตอใหมีความยาวเผื่อเล็กนอย ตัดผาทองยนใหไดขนาด
ความกวางยาวกวาแบบลายดานละประมาณ ๒ เซนติเมตร นํามาวางซอนกัน ประมาณ ๕ ชั้น ผนึกลายลงบนผายึดลาย

และผาใหแนนไมเคลื่อนออกจากกันแลวจึงใชสิ่วหนาตาง ๆ ขนาดตาง ๆ ตอกปรุลายตามลวดลายที่กําหนดไว เนื้อลาย
จะเปนพื้นสีทองของผาทองยน
ขั้นตอนที่ ๓ นําผาทองยนที่ฉลุลายแลวมาใสแวว ดวยกระดาษสะทอนแสงสีตาง ๆ แทนการประดับแววกระจก

และสาบกระดาษสีตามที่กําหนดดานหลังอีกชั้นหนึ่ง เรียกวาการสาบสีสอดแวว
จากนั้นนําแผนผาทองยนที่สาบสีสอดแววแลวไปประดับบนผนังอาคารตามแบบที่กําหนด

อยางไรก็ตาม สวนปลียอดบุษบกพระเมรุมาศองคประธาน ปลียอดบุษบกของซาง และปลียอดของบุษบก
หอเปลื้อง ใชการพนสีทองแทนการใชผาทองยนสาบสีสอดแวว ซึ่งตางจากพระเมรุมาศและพระเมรุที่ผานมา ดวยการ
ประดับผาทองยนนั้นจะเกิดความเสียหายจากแดดและฝน

การประดับผาทองยนสาบสี

1229