Page 464 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๔๖๒ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

เกี้ยวชั้นที่ ๑ เปนขอบลางสุดของฝาพระโกศ เปนลักษณะเกี้ยวมาลัยทอง มาลัยทองประดับดอกไมทิศ จํานวน
๑๖ ดอก ประดับเพชร และดอกแทรก จํานวน ๑๖ ดอก ที่มุมดอกไมทิศตรงเหลี่ยมหอยอุบะ ดอกไมเพชร และเฟอง
จํานวน ๘ ชุด เหนือมาลัยทองประดับกระจังใบเทศประกอบบัวถลา ที่ฝาเหนือชั้นเชิงบาตรตั้งกระจังใหญ ๓ ชั้น ลดหลั่น
จากเล็กขึ้นไปหาใหญ ชั้นลางปกดอกไมเพชรที่ชั้นเชิงบาตร จํานวน ๒๔ ดอก

เกี้ยวชั้นที่ ๒ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก เหนือขึ้นไปเปนชั้นเชิงบาตรปกดอกไมเพชร จํานวน ๑๖ ดอก
มีชั้นเชิงบาตร ๓ ชั้น ประดับกระจังใบเทศทั้ง ๓ ชั้น ลดหลั่นจากเล็กขึ้นไปหาใหญ

เกี้ยวชั้นที่ ๓ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก มีชั้นเชิงบาตรประดับดวยกระจังใบเทศ ๓ ชั้น ชั้นลางปก
ดอกไมเพชร จํานวน ๘ ดอก

เกี้ยวชั้นที่ ๔ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก เปนชั้นเชิงบาตรประดับกระจังใบเทศถึงปลียอด ปลายยอด
ปกพุมขาวบิณฑดอกไมเพชร

องคพระโกศ รูปทรงแปดเหลี่ยม จําหลักดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย ประกอบดวย กลีบจงกลใหญนอย
ซอนกัน ๔ ชั้น กลางกลีบจงกลชั้นที่ ๒ ประดิษฐานอักษรพระปรมาภิไธย ภ.ป.ร. ภายใตพระมหาพิชัยมงกุฎประกอบ
พระอุณาโลม ใจกลางกลีบจงกลพระโกศทั้ง ๔ ชั้น สลักเปนรูปเทพยดาพนมมือ

พระลอง สรางดวยหินโมราสีนํ้าผึ้ง ขนาดความสูง ๙.๕ นิ้ว นํ้าหนัก ๑,๑๕๓.๕๑ กรัม
ฐานพระโกศ รูปทรงแปดเหลี่ยม ใตบัวปากฐานมีชั้นเชิงบาตรประดับรูปครุฑยุดนาคหลอดวยทองคํา ๑๖ องค
ถัดลงไปเปนหนากระดานฐานสิงห หนากระดานลางสุดประดับดวยลายลูกฟกกามปู โดยประจํายามกามปูอยูที่เหลี่ยม

ของหนากระดานฐานพระโกศ
พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สําหรับทูลเกลาทูลกระหมอมถวายสมเด็จ

พระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาจุฬาภรณวลัยลักษณ อัครราชกุมารี และ
ถวายทูลกระหมอมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี
สํานักชางสิบหมู กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม โดยกลุมงานชางบุและชางศิราภรณ กลุมประณีตศิลป

ไดรับมอบหมายใหดําเนินการจัดสรางพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น จํานวน ๓ องค
นายณัฐพงค ปยมาภรณ นักวิชาการชางศิลป ชํานาญการพิเศษ สํานักชางสิบหมู เปนผูออกแบบ

แนวคิดในการออกแบบพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๔
ลักษณะพระโกศพระบรมอัฐิ รูปทรงกระบอกปากผาย พระโกศทั้งองคจําหลักดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย
ฝาพระโกศยอดทรงมงกุฎแปดเหลี่ยม ยอดพระโกศประดับพุมขาวบิณฑสรางดวยเงินบริสุทธิ์ ประดับพลอยตามแบบ

อยางของพระโกศพระบรมอัฐิและพระอัฐิที่จัดสรางตามโบราณราชประเพณี แนวคิดในการออกแบบ ตามคติความเชื่อวา
พระมหากษัตริยเปรียบเหมือนสมมติเทพ เมื่อเสด็จสวรรคตคือการเสด็จสูสวรรคาลัย เพื่อเปนการถวายพระเกียรติยศและ
สงเสด็จคืนสูเทวพิภพ ณ ดินแดนเขาพระสุเมรุ มีเทวสถานเปนที่ประทับในแดนสวรรค พระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๔

จึงมีลักษณะพิเศษ คือ มีครุฑพนมประจําอยูทั้ง ๘ ทิศ หรือ ๘ มุม ของฐานพระโกศ เปนเทพอารักษคอยปกปกรักษา
พระบรมอัฐิของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร หรือยามจะเสด็จไปในวิมานตาง ๆ
จะมีครุฑพนมนี้เปนเทพพาหนะรับใชอยูทุกทิศ เปนคติความเชื่อที่สืบตอกันมาทางงานชางศิลปไทย
ลักษณะของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๔

พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สรางดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย
พุมขาวบิณฑยอดพระโกศ ชอดอกไมเพชร ดอกไมไหว เฟอง และอุบะ สรางดวยเงินบริสุทธิ์ ประดับพลอย ครุฑพนม

สรางดวย เงินบริสุทธิ์ ฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สรางดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย คันฉัตรสรางดวยวัสดุทองคํา เสริมความ

1462