Page 463 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๔๖๑
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

กลีบจงกลสลักทองคําเปนรูปครุฑยุดนาค ถัดขึ้นไปเปนกลีบจงกลสลักเปนเทพนมทั้ง ๓ ชั้น ปากพระโกศสลักบัวปาก
ปลิง เหนือขึ้นไปเปนลิ้นสําหรับสวมฝาพระโกศ

พระลอง สรางดวยหินออนชนิด White Thasos Marble ขนาดความสูง ๙.๕ นิ้ว นํ้าหนัก ๑,๑๕๓.๕๑ กรัม
ฐานพระโกศ ประกอบดวยหนากระดานฐานสิงหทรงแปดเหลี่ยม ทองไมเหนือขึ้นไปเปนบัวหนากระดาน
ประดับดวยกระจังใบเทศเล็กใหญ เหนือขึ้นไปเปนชั้นเชิงบาตรรับบัวปากฐาน เหนือบัวปากฐาน ปกชอดอกไมเพชร ที่

หนากระดานลางดานหนาชองที่ ๑ สลักพระปรมาภิไธย ความวา “พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บรมนาถบพิตร” แตละเหลี่ยมมีโครงการพระราชดําริ ๗ ชอง ชองที่ ๑ เปนโครงการกังหันนํ้าชัยพัฒนาทําเปนรูปจักรมี
กระแสนํ้าลอดอยูในวงจักร ชองที่ ๒ เปนโครงการฝนหลวง ทําเปนลายเมฆและสายฝน ชองที่ ๓ เปนโครงการแกลงดิน
ทําเปนรูปพระขรรค มีลายบัวพันพระขรรคอยู บัวหมายถึงดิน ชองที่ ๔ เปนโครงการพัฒนาดินใหมีคุณภาพทําเปน

รูปธารพระกรมีรวงขาวพันอยู ชองที่ ๕ เปนโครงการปลานิลจิตรลดาพระราชทาน ทําเปนรูปปลานิลอยูในกระแสนํ้า
ชองที่ ๖ เปนโครงการฝายชะลอนํ้า ทําเปนรูปดอกประจํายาม จํานวน ๓ ดอก มีกระแสนํ้าไหลผาน ชองที่ ๗ เปนโครงการ
ฟารมโคนมไทยเดนมารก พระราชทาน ทําเปนรูปฝูงวัวนมพระราชทาน

พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สําหรับทูลเกลาทูลกระหมอมถวาย
สมเด็จพระเจาอยูหัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร

สถาบันสิริกิติ์ สวนจิตรลดา ไดรับมอบหมายใหดําเนินการจัดสรางพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอม
ฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สํานักชางสิบหมู กรมศิลปากร ไดมอบหมายใหนายสมชาย ศุภลักษณอําไพพร นายชางศิลปกรรม
อาวุโส กลุมศิลปประยุกตและเครื่องเคลือบดินเผา เปนผูออกแบบ

แนวคิดในการออกแบบพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๓
ลักษณะพระโกศพระบรมอัฐิ พระโกศทั้งองคจําหลักดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย ฝาพระโกศยอดทรงมงกุฎ

แปดเหลี่ยมตามแบบอยางของพระโกศพระบรมอัฐิและพระอัฐิที่จัดสรางตามโบราณราชประเพณี ยอดพระโกศประดับ
พุมขาวบิณฑสรางดวยเงินบริสุทธิ์ประดับพลอย แนวคิดในการออกแบบตามคติความเชื่อวา พระมหากษัตริยคือเทพเจา
หรือพระนารายณที่อวตารมามีราชพาหนะคือครุฑ

ลักษณะของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๓
พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สถาบันสิริกิติ์ สวนจิตรลดา สรางดวยทองคําลงยา

สีประดับพลอย ขนาดของพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย วัดจากฐานถึงยอดพุมขาวบิณฑ ความสูง ๖๖ เซนติเมตร
๕ มิลลิเมตร พุมขาวบิณฑยอดพระโกศ ชอดอกไมเพชร ดอกไมไหว เฟอง อุบะ สรางดวยเงินบริสุทธิ์ ประดับพลอย
สุวรรณฉัตร ๙ ชั้น สรางดวยทองคําลงยาสี ประดับพลอย คันฉัตรสรางดวยเงินบริสุทธิ์กะไหลทอง ลักษณะเปนคันดาล
๙ ชั้น สุวรรณฉัตร ๙ ชั้น มีระบายฉัตรสรางดวยทองคําลงยาสี สลักลายกรวยเชิงฉลุประดับพลอย ระบายชั้นลางสุดหอย
อุบะจําปาทอง ฐานรองพระโกศสรางดวยทองคําหุมฐานไม

สวนการจัดสรางเครื่องประกอบที่เกี่ยวเนื่องดําเนินการโดยกลุมงานชางแกะสลักและชางไมประณีต และ
กลุมงานชางปดทองประดับกระจก สํานักชางสิบหมู ไดแก งานสรางแทนฐานรองรับฝาพระโกศ สรางดวยไมสักทอง

กลึงแกะสลัก ลงรักปดทอง ประดับกระจก
องคประกอบของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๓

องคประกอบของพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย แบบที่ ๓ ประกอบดวย ฝาพระโกศ องคพระโกศ
และฐานพระโกศ มีรายละเอียดดังนี้

ฝาพระโกศ เปนรูปทรงพระมหามงกุฎแปดเหลี่ยม สรางดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย

1461