Page 462 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๔๖๐ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

ตามโบราณราชประเพณี ยอดพระโกศประดับพุมขาวบิณฑสรางดวยเงินบริสุทธิ์ประดับพลอย แนวคิดในการออกแบบ
ตามคติความเชื่อวา พระมหากษัตริยคือเทพเจาหรือพระนารายณที่อวตารมา มีราชพาหนะคือครุฑ พระโกศองคนี้
มีลักษณะพิเศษตางจากพระโกศพระบรมอัฐิและพระอัฐิที่เคยมีมา คือที่ฐานพระโกศเขียนภาพโครงการพระราชดําริ
สื่อถึงพระราชกรณียกิจและพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ลักษณะของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๒

พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย พรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สรางดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย ขนาดของ
พระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย วัดจากฐานถึงยอดพุมขาวบิณฑ ความสูง ๖๙ เซนติเมตร ขนาดเสนผาศูนยกลาง
ฐานพระโกศ ๑๗ เซนติเมตร ๕ มิลลิเมตร และเมื่อประดิษฐานบนฐานรองพระโกศปกฉัตรคันดาล ๙ ชั้น ความสูง
๑๐๔ เซนติเมตร ๕ มิลลิเมตร ขนาดเสนผาศูนยกลางฐานรองพระโกศ ๒๓ เซนติเมตร พุมขาวบิณฑยอดพระโกศ

ชอดอกไมเพชร ดอกไมไหว เฟอง อุบะ สรางดวยเงินบริสุทธิ์ ประดับพลอย สุวรรณฉัตร ๙ ชั้น สรางดวยทองคําลงยาสี
ประดับพลอย คันฉัตรสรางดวยเงินบริสุทธิ์กะไหลทอง ลักษณะเปนคันดาล สุวรรณฉัตร ๙ ชั้น มีระบายฉัตร สรางดวย
ทองคําลงยาสีสลักลายกรวยเชิงฉลุประดับพลอย ระบายชั้นลางสุดหอยอุบะจําปาทอง ฐานรองพระโกศสรางดวยทองคํา
หุมฐานไม

วัสดุที่ใชในการจัดสรางพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอยองคนี้ ประกอบดวย วัสดุ ทองคํา พลอย เงิน ยาสี
มีนํ้าหนักรวมทั้งสิ้น ๖,๔๗๔.๓๒ กรัม โดยเฉพาะเนื้อทองคํามีนํ้าหนักรวม ๕,๗๒๘.๑๙ กรัม โลหะบริสุทธิ์นํ้าหนัก

๓๖๒.๘๓ กรัม พลอยที่ใชในการประดับองคพระโกศ มีจํานวน ๒,๖๓๓ เม็ด
สวนการจัดสรางเครื่องประกอบที่เกี่ยวเนื่องดําเนินการโดยกลุมงานชางแกะสลักและชางไมประณีต และ
กลุมงานชางปดทองประดับกระจก ไดแก งานสรางแทนฐานรองรับฝาพระโกศ สรางดวยไมสักทอง กลึงแกะสลัก ลงรัก

ปดทอง ประดับกระจก ฐานไมรองพระโกศ สรางดวยไมสักทอง หุมดวยทองคําและตูบรรจุภัณฑบรรจุพระโกศทองคํา
ลงยาสีประดับพลอยพรอมฉัตรคันดาล ๙ ชั้น สรางดวยไม ดานนอกบุผาสีทองลวดลายไทย ดานในบุผาไหมอิตาลีสีนํ้าเงิน
องคประกอบของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๒

องคประกอบของพระโกศทองคําลงยาสีประดับพลอย แบบที่ ๒ ประกอบดวย ฝาพระโกศ องคพระโกศ และ
ฐานพระโกศ มีรายละเอียด ดังนี้

ฝาพระโกศ เปนรูปทรงพระมหามงกุฎแปดเหลี่ยม สรางดวยทองคําลงยาสีประดับพลอย

เกี้ยวชั้นที่ ๑ เปนขอบลางสุดของฝาพระโกศ เปนลักษณะเกี้ยวมาลัยทอง มาลัยทองประดับดอกไมทิศ จํานวน
๑๖ ดอก ประดับเพชร และดอกแทรก จํานวน ๑๖ ดอก ที่มุมดอกไมทิศตรงเหลี่ยมหอยอุบะ ดอกไมเพชร และเฟอง
จํานวน ๘ ชุด เหนือมาลัยทองประดับกระจังใบเทศประกอบบัวถลา ที่ฝาเหนือชั้นเชิงบาตรตั้งกระจัง ๓ ชั้น ลดหลั่นจาก
เล็กขึ้นไปหาใหญ ชั้นลางปกดอกไมเพชรที่ชั้นเชิงบาตร จํานวน ๒๔ ดอก

เกี้ยวชั้นที่ ๒ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก เหนือขึ้นไปเปนชั้นเชิงบาตรปกดอกไมเพชร จํานวน ๑๖ ดอก
มีชั้นเชิงบาตร ๓ ชั้น ประดับกระจังใบเทศทั้ง ๓ ชั้น ลดหลั่นจากเล็กขึ้นไปหาใหญ

เกี้ยวชั้นที่ ๓ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก มีชั้นเชิงบาตรประดับดวยกระจังใบเทศ ๓ ชั้น ชั้นลาง
ปกดอกไมเพชร จํานวน ๘ ดอก
เกี้ยวชั้นที่ ๔ ประดับดอกไมทิศ จํานวน ๑๖ ดอก เปนชั้นเชิงบาตรประดับกระจังใบเทศถึงปลียอด ปลายยอด

ปกพุมขาวบิณฑดอกไมเพชร
องคพระโกศ รูปทรงแปดเหลี่ยม ประกอบดวยกลีบจงกลใหญเล็กซอนกัน ๔ ชั้น กลางกลีบจงกลชั้นที่ ๒ ดาน

หนาประดับเทพยดาชูอักษรพระปรมาภิไธย ภ.ป.ร. ภายใตพระมหาพิชัยมงกุฎประกอบพระอุณาโลม ชั้นลางสุดใจกลาง

1460