Page 459 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๔๕๗
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ลักษณะของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๑
ลักษณะของพระโกศทองคําลงยาสีประดับเพชร ทรงพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล

อดุลยเดช บรมนาถบพิตร เปนพระโกศทรงเกาเหลี่ยม ยอดทรงมงกุฎ ๒ แบบ คือ ประดับยอดพุมขาวบิณฑ และประดับ
ยอดสุวรรณฉัตร ๙ ชั้น หรือพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร จัดสรางดวยทองคําลงยาสีประดับเพชร ยกเวนสวนประกอบอื่น ไดแก
พุมขาวบิณฑยอดพระโกศ ชอดอกไมเพชร ดอกไมไหว และเฟอง อุบะ สรางดวยเงินบริสุทธิ์ประดับเพชร และมีพระลอง
สรางดวยหินออนสีขาวนวล ขนาดความสูง ๑๑ นิ้ว นํ้าหนัก ๒,๒๑๙.๕๘ กรัม สําหรับทรงพระบรมอัฐิอยูภายในพระโกศ
ทองคํา ขนาดของพระโกศ ฐานกวาง ๒๐ เซนติเมตร วัดจากฐานถึงยอดพุมขาวบิณฑ สูง ๗๙ เซนติเมตร วัดจากฐาน

ถึงยอดนพปฎลมหาเศวตฉัตร สูง ๙๙ เซนติเมตร ๕๐ มิลลิเมตร นํ้าหนักทองคํา ๖,๖๔๔.๖๔ กรัม รัตนชาติที่ใชประดับ
พระโกศและสวนประกอบตาง ๆ เปนเพชรเจียระไนสีขาว รวมทั้งสิ้น ๕,๒๕๕ เม็ด สวนยาสีที่ใชตกแตงพระโกศ มี ๔ สี ไดแก
สีเหลือง หมายถึง สีประจําวันพระบรมราชสมภพ สีขาว หมายถึง สีแหงความบริสุทธิ์แหงนํ้าพระราชหฤทัย และทรงเปน

อัครศาสนูปถัมภกแกทุก ๆ ศาสนาในชาติ สีแดง หมายถึง สีแหงพลังความเขมแข็งและการหลอมรวมดวงใจของคนใน
ชาติ และสีเขียว หมายถึง สีแหงความมั่งคั่งอุดมสมบูรณแหงประเทศ ดวยพระเมตตาบารมีแดปวงประชาชนทุกภาคสวน
นอกจากพระโกศทองคําลงยาสี และพระลองแลว ยังมีเครื่องประกอบที่เกี่ยวเนื่อง ๒ ชิ้น ไดแก แปนกลึง

แกะสลักลงรักปดทอง สรางดวยไมสักทองสําหรับรองรับฝาพระโกศทองคําลงยาสี และฐานไมกลึงแกะสลักลงรักปดทอง
สรางดวยไมสักทองสําหรับรองรับยอดพระโกศทองคําลงยาสีที่เปนพุมขาวบิณฑ หรือที่เปนพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร
เมื่อมีการถอดผลัดเปลี่ยนกันในงานพระราชพิธี

องคประกอบของพระโกศพระบรมอัฐิ แบบที่ ๑
องคประกอบของพระโกศทองคําลงยาสีประดับเพชร แบบที่ ๑ ประกอบดวย ยอดพระโกศ เครื่องประดับ

พระโกศ ฝาพระโกศ องคพระโกศ และฐานพระโกศ มีรายละเอียดดังนี้
ยอดพระโกศ สรางเปน ๒ แบบ

แบบที่ ๑ สรางเปนพุมขาวบิณฑ ประกอบดวย ปลียอด สวนกานพุมสรางดวยทองคํา จงกลพุม พุมขาวบิณฑ
และยอดพุมทําดวยเงินบริสุทธิ์ประดับเพชร ใชประกอบกับพระโกศทองคําลงยาสีเมื่อประดิษฐานบนพระวิมาน พระที่นั่ง
จักรีมหาปราสาท

แบบที่ ๒ สรางเปนสุวรรณฉัตร ๙ ชั้น คือ นพปฎลมหาเศวตฉัตร แสดงถึงระดับชั้นของพระโกศที่ประดิษฐาน
พระบรมอัฐิของพระมหากษัตริย ประกอบดวย ปลียอดพระโกศที่เปนกานฉัตร กําพูฉัตร ชั้นฉัตร ๙ ชั้น ขนาดลดหลั่น
ลงไปจากสวนลางจนถึงยอด ประกอบดวย รัดเกลาฉัตร ระบายฉัตร พวงอุบะฉัตรเฉพาะชั้นลาง และยอดฉัตร ทําดวย

ทองคําลงยาสีประดับเพชรทุกสวน สําหรับเปลี่ยนแทนยอดพุมขาวบิณฑ เมื่ออัญเชิญออกประดิษฐานในพระราชพิธี
ตาง ๆ เชน เมื่ออัญเชิญจากพระเมรุมาศ โดยพระที่นั่งราเชนทรยานเขาสูพระบรมมหาราชวังและเมื่ออัญเชิญไปในการ
พระราชพิธีบําเพ็ญพระราชกุศล

เครื่องประดับพระโกศ สรางดวยทองคําบางสวน สวนใหญสรางดวยเงินบริสุทธิ์ประดับเพชร ประกอบดวย
ดอกไมเอว สรางดวยเงินบริสุทธิ์ สรางเปนชอดอกประกอบใบเทศ ปกอยูหลังชั้นกระจังขอบเอวพระโกศบริเวณ

มุมของเหลี่ยม ๙ ชุด และตรงกลางแตละดาน ๙ ชุด ในแนวระนาบเดียวกัน รวม ๑๘ ชอ
ดอกไมไหวหรือเรียกอีกอยางหนึ่งวาดอกไมเพชร สรางดวยเงินบริสุทธิ์ ปกหลังกระจังตาออยเหนือฐานบัวถลา
บริเวณมุมของเหลี่ยม ๙ ชุด และตรงกลางแตละดาน ๙ ชุด รวม ๑๘ ชุด ปกหลังกระจังตาออยบนฐานบัวชั้นแรกเหนือ

ชั้นบัวถลาฝาพระโกศ ๙ ชุด ปกเหนือกระจังชั้นเกี้ยว อีก ๒ ชั้น บริเวณมุมของเหลี่ยม ชั้นละ ๙ ชอ รวมทั้งสิ้น ๔๕ ชอ
มีรูปลักษณะเชนเดียวกับดอกไมเอวแตมีขนาดใหญเล็กลดหลั่นกันตามความเหมาะสมของชั้นเกี้ยว

1457