Page 431 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๔๒๙
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ประกอบลายติดกับโครงสรางแลว ตองตรวจสอบลวดลายเหลานั้นวาติดแนบสนิทกับโครงสรางโลหะที่สุด และมีความ
แข็งแรงไมหยอนคลอยหรือหลวมจนสามารถขยับได สวนการประกอบลายโครงสรางพื้นที่ขนาดใหญนั้นจําเปนตองมี
ผูประกอบทํางานดวยกันเปนคู คนหนึ่งยืนอยูหนาลายเพื่อดูตําแหนงลวดลายที่ตองประกอบในแตละสวน อีกคนหนึ่ง
นั้นยืนดานในโครงสรางเพื่อชวยมัดเสนลวดใหแนนมากยิ่งขึ้น แตสําหรับโครงสรางที่มีพื้นที่ไมกวาง สามารถใชผูประกอบ

เพียงคนเดียวในการปฏิบัติงานได
อนึ่งการจัดสรางพระโกศจันทนและพระหีบจันทน นอกเหนือจากเทคนิคงานซอนไมแลวยังมีเทคนิคงาน
แกะสลักและงานปดทองรวมดวย

งานแกะสลัก ผูออกแบบกําหนดใหแกะสลักชออุบะพระหีบจันทน ชออุบะพระโกศจันทน สวนประกอบ
พุมขาวบิณฑดานขางพระโกศจันทน สวนประกอบพุมขาวบิณฑยอดพระโกศจันทน และเทพนมบนกลีบบัวจงกล

พระโกศจันทน
งานแกะสลักชออุบะและสวนประกอบพุมขาวบิณฑ
นั้น ใชเทคนิคงานกลึงเปนลําดับแรก เมื่อกลึงไมจันทน

จนไดรูปแลว จึงเขียนลายลงบนชิ้นงานเพื่อใหผูแกะสลัก
ดําเนินการแกะสลักตอไป สวนงานแกะสลักเทพนมบน
กลีบบัวจงกล เปนเทพนม ๒ ขนาด ขนาดใหญ ๑๖ องค

ขนาดเล็ก ๔๘ องค รวม ๖๔ องค กอนเริ่มดําเนินการ
แกะสลัก นายสุดสาคร ชายเสม เปนผูปนตนแบบเทพนม
ดวยดินนํ้ามัน ถอดพิมพออกมาเปนเรซิน จากนั้นแกะ
เก็บรายละเอียดอีกครั้งเพื่อใชเปนตนแบบใหผูแกะสลัก
ดําเนินการแกะสลัก โดยชางแกะสลักที่โรงเรียนศิลปะ งานกลึงชออุบะ

ธนบุรี และชางฝมือของศูนยศิลปาชีพเกาะเกิด จังหวัด
พระนครศรีอยุธยา รวมกันจัดทํา

การปดทอง ผูออกแบบไดกําหนดใหมีการปดทอง
บริเวณไสลายบางชิ้นของพระหีบจันทน ขั้นตอนงานปดทอง
ใชสีนํ้ามันรองพื้นทาเปนชั้นที่ ๑ ทิ้งไวจนแหงสนิท เมื่อแหง
แลวจึงทาสีปดทองเปนชั้นที่ ๒ ทิ้งไวประมาณ ๒ ชั่วโมง

จึงเริ่มปดทองคําเปลว กรรมวิธีนี้เปนความตองการของ
ผูออกแบบ เนื่องจากไมตองการใหทองคําเปลวที่ปดลง
ไปนั้นมีความเงา แตตองการใหทองคําเปลวที่ปดลงไปนั้น
การปดทองพระหีบไมจันทน
ยังแสดงเนื้อไมใหเห็นเปนเสน การปดทองพระหีบไมจันทน

การเก็บรายละเอียด การเก็บรายละเอียดเปนขั้นตอนสุดทายในกระบวนการดําเนินงานทั้งหมด เจาหนาที่
ผูประกอบจะตรวจสอบสวนที่ตองเก็บรายละเอียด เชน คราบกาวชนิดแหงเร็ว เนื่องในการประกอบงานซอนไม
บางครั้งตองใชความแข็งแรงในการยึดติดและตองแหงเร็วจําเปนตองใชกาวชนิดแหงเร็ว หรือรอยตอของลายกลีบบัว

จงกลเนื่องจากลายตัวมุมของบัวจงกลที่จะอยูบนสันเหลี่ยมพระโกศจันทน ลายอาจไมไดชนกันสนิท ผูประกอบจึง
ดําเนินการ เติมเนื้อไมใหลวดลายชนกันแนบสนิทสวยงาม เปนตน

ดูรายละเอียดเรื่อง พระโกศจันทน และพระหีบจันทน ที่จดหมายเหตุไวใน หัวขอ เครื่องใชในการถวาย
พระเพลิงพระบรมศพ

1429