Page 389 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๓๘๗
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

สมเด็จพระเจาอยูหัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวางกูร ทรงพระกรุณาโปรดเกลาโปรดกระหมอมใหใช
ราชรถนอย หมายเลข ๙๗๘๔ ซึ่งเปนราชรถนอยที่มีขนาดสูงใหญที่สุดเมื่อเทียบกันในราชรถนอยทั้ง ๓ องค เปน
ราชรถพระนําในริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ ราชรถนอย หมายเลข ๙๗๘๔ องคนี้ เคยไดรับการซอมบูรณะครั้งใหญ
เพื่อใชเปนราชรถพระนําพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจารําไพพรรณี พระบรมราชินี

ในรัชกาลที่ ๗ เมื่อพุทธศักราช ๒๕๒๗ - ๒๕๒๘ ซึ่งเปนการบูรณะโดยปดทองประดับกระจกเพียงบางสวน มิไดบูรณะ
ซอมแซมทั้งหมด ทําใหลวดลายตาง ๆ ที่ถูกปดทับดวยทองคําเปลวตื้นเขินไมคมชัดสวยงาม อีกทั้งกระจกที่ประดับ
ก็เสื่อมสภาพไมสวยงดงามดังเดิม

ลักษณะของราชรถนอย หมายเลข ๙๗๘๔
องคราชรถ ประกอบดวย

ชั้นพื้นราชรถ พื้นราชรถทาสีแดงเรียบ ประกอบดวยเกรินชั้นที่ ๑ หนาเกริน ติดตั้งแทนที่นั่งประดับลาย
กระหนกเศียรนาคสําหรับเปนที่นั่งของสารถีถือแพนหางนกยูง ๑ คู ทายเกริน ติดตั้งแทนที่นั่งประดับลายกระหนก
สําหรับเปนที่นั่งของผูเชิญพัดโบก ที่มุมพนักตรงกับตําแหนงลอราชรถทั้งดานหนาและดานหลังปกฉัตรเบญจา ๕ ชั้น

ทรงกระบอก เปนผาตาดทอง ดานละ ๑ คู รวม ๔ คัน เชือกที่ใชฉุดชักราชรถทําดวยเชือกเปอรลอนหุมผาแดง
คลองติดอยูกับหวงใตฐานเกรินชั้นที่ ๑ ดานหนา ๔ สาย ดานหลัง ๒ สาย
ชั้นฐานเบญจาราชรถที่ประกอบดวยเกรินหนาและเกรินหลัง ชั้นฐานเบญจาราชรถตกแตงเครื่องไมแกะสลัก

ลายปดทองประดับกระจก ประกอบดวยชั้นฐานเขียงสี่เหลี่ยมเปนพื้นชั้นแรก ประดับกระจกทึบดวยลายดอกสี่กลีบ
เหนือฐานเขียงประดับดวยแนวพนักลูกกรงกันขอบบนเวนดานหนา หลัง และแนวชองทางขึ้นดานขางซาย ขวาของ
ราชรถ เหนือขึ้นไปเปนชั้นฐานเบญจาลดหลั่นกัน ๓ ชั้น เบญจาชั้นแรกเปนฐานสิงหที่ประกอบดวยเกรินที่ทอดตัวออก
จากชั้นหนากระดานบนของฐานสิงห ประดับสวนลางดวยแนวกระจังรวน เกรินดานหนาเปนไมแกะสลักรูปเศียรนาค

ประกอบลายกระหนกปดทองประดับกระจก เกรินดานหลังเปนไมแกะสลักลายกระหนกทายเกรินปดทองประดับกระจก
เหนือฐานเบญจาชั้นแรกประดับดวยแนวพนักลูกกรงขนาบซาย ขวาเชนเดียวกัน ชั้นเบญจาที่ถัดขึ้นไปอีกสองชั้นมีขนาด
ลดหลั่นกันไป แตมีลักษณะตางจากชั้นเบญจาชั้นแรกคือเปนฐานสิงหประกอบสวนบนดวยฐานเชิงบาตรที่ประกอบดวย
หนากระดานบน ลายบัวหงาย แนวกระจังรวน และทองไม มีเกรินแตละชั้นออกจากฐานชุดนี้ทั้งหนาและหลัง เกรินที่

ออกมาพรอมกับฐานสิงหของชั้นนั้น ๆ ที่เกรินมีไมแกะสลักเปนรูปเศียรนาคและกระหนกทายเกรินเชนเดียวกันกับเบญจา
ชั้นแรก ลงรักปดทองประดับกระจก ในทองไมของเบญจาทั้งสองชั้นประดับกระจกสลับสีเขียว ขาว ลายดอกประจํายาม
เหนือทองไมขางฐานเบญจาและเกรินชั้นที่ ๒ ประดับไมแกะสลักรูปเทพนม ๓๔ องค เหนือทองไมฐานเบญจาและ
เกรินชั้นที่ ๓ ประดับเทพนม ๓๐ องค เหนือฐานเบญจาทั้งสองประดับดวยแนวพนักลูกกรงขนาบดานซาย ขวา

เชนเดียวกัน ลักษณะของพนักลูกกรงที่ประดับเปนเชนเดียวกันทุกชั้น แตกตางกันโดยขนาดที่ลดหลั่นกัน ลูกกรงเปน
ไมกลึง เสาพนักลูกกรงเปนไมกลึงรูปหัวเม็ดกลมปดทองทึบ แนวดานขางราชรถตรงกลางเวนชวงสําหรับขึ้นลงชั้นเบญจา

ชั้นบุษบกราชรถ ชั้นบุษบกราชรถเปนบุษบกสําหรับสมเด็จพระสังฆราชประทับหรือสมเด็จพระราชาคณะ
นั่งอานพระอภิธรรม อยูเหนือขึ้นไปจากชั้นเบญจาทั้งสามชั้น ฐานบุษบกมีลักษณะเปนฐานสิงหประกอบกับฐานเชิงบาตร
สวนบนซอนกันสองชั้นลดหลั่นกัน ฐานเชิงบาตรประกอบหนากระดานทองไมปดทองประดับกระจก ประดับไมแกะสลัก

รูปเทพนมปดทองชั้นละ ๒๐ องค มีเกรินออกจากฐานชั้นเชิงบาตรทั้งดานหนาและดานหลัง โดยออกเฉพาะแนวฐานสิงห
เทานั้น ประดับดวยรูปแกะสลักเศียรนาคและกระหนกทายเกริน เหนือฐานบุษบก ประดิษฐานบุษบกสวนกลาง ปากฐาน

รอบพนักประดับไมแกะสลักลายกระจังปฏิญาณ ชั้นขอบพนักเวนดานหนาใหสามารถทอดเทาออกมานอกบุษบกไดเพื่อ
ความสะดวกในการนั่ง พื้นภายในบุษบกดานหลังตั้งพนักสําหรับพิง เสาบุษบกยอมุมไมสิบสองแกะสลักลายเนื่องที่มุมเสา
ทั้งดานนอกและดานใน ปดทองประดับกระจกลายดอกประจํายาม ตีนเสาประดับกาบพรหมศร หัวเสามีคันทวยสลักลาย

1387