Page 384 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๘๒ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

Ethyl Alcohol (C2H5OH) ในระดับความเขมขน ๕๐ เปอรเซ็นต เช็ดทําความสะอาด ๑ - ๒ ครั้ง หากยังพบคราบสกปรก
ติดอยูใหเช็ดซํ้าดวยสาร Ethyl Alcohol ๙๐ เปอรเซ็นต จนกวาจะไมพบคราบสกปรกติดสําลี สวนคราบเปอนที่เกิดจาก
ไขมัน ขี้ผึ้ง เทียน กาว จะใช Acetone (C3H6O) ในระดับความเขมขนที่เหมาะสม

สํานักชางสิบหมู กรมศิลปากร ดําเนินการซอมบูรณะในสวนของงานประณีตศิลป ดังนี้
ตัวราชรถ ดําเนินการซอมปดทองเฉพาะในสวนที่ชํารุด ดวยการขัดผิวทองออกเล็กนอยใหบริเวณที่จะทําการ

ซอมมีผิวที่เรียบเนียน แลวดําเนินการปดทองใหมใหกลมกลืนกับพื้นทองโดยรอบ ซอมกระจกที่ชํารุดดวยการกะเทาะ
กระจกเดิมที่หมองคลํ้าพรอมวัสดุที่ใชผนึกกระจกเกาออก แลวประดับกระจกใหม

การกะเทาะกระจกของเดิมออกและประดับกระจกใหม กลุมงานชางปดทองประดับกระจก สํานักชางสิบหมู
กะเทาะกระจกเดิมบริเวณโดยรอบพระมหาพิชัยราชรถออกและประดับกระจกใหมเขาแทนที่ โดยใชสิ่วหนาตัดขนาด
ตาง ๆ หรือสิ่วพิเศษ และคอน ตอกใหกระจกแตกและกะเทาะใหกระจกหลุดออกจากพื้นเดิม โดยใชสิ่วสกัดบริเวณ
ดานหลังของกระจกที่ประดับอยูเดิม ใชคอนตอกไลสิ่วไปตามทิศทางที่ตองการใหกระจกกะเทาะออกจากพื้นผิว ในสวน
ลวดลายที่มีขนาดเล็กที่สิ่วไมสามารถเขาถึง ใชเครื่องเจียรสายออนขัดเจียรกระจกและวัสดุยึดติดเดิมออกจนเหลือแต

พื้นผิวไม ปรับพื้นผิวใหเรียบเสมอกัน จากนั้นจึงดําเนินการตัดกระจกตามขนาดและรูปแบบเดิม แลวประดับกระจก
ลงบนสวนตาง ๆ โดยใชวัสดุยึดติดที่มีความแข็งแรงคงทนเปนตัวยืดจับกระจกไวกับพื้นผิวในลวดลายหรือสวนตาง ๆ
ของราชรถ

การกะเทาะกระจกของเดิมออกแลวประดับกระจกใหม

การซอมลวดลายที่ชํารุด สวนลวดลายแกะสลักปดทองประดับกระจกโดยรอบพระมหาพิชัยราชรถ เจาหนาที่
ซอมในสวนที่ชํารุด เชน ลวดลายที่หักชํารุด กระจกเกาและหลุดรอน ปดทองหมนหมองไมสวยงาม ซอมแซมใหสมบูรณ
ดวยการโปวเสริมสวนที่ชํารุดดวยอิพ็อกซี หรือแกะสลักสวนที่ชํารุดขึ้นใหม แลวจึงนําไปประกอบติดตั้งและปดทอง

ประดับประจกสวนที่ชํารุดเสียหาย
บุษบกราชรถ รูปเทพนมแกะสลักไมปดทองที่ติดตั้งบนชั้นของฐานเบญจา เกรินชั้นที่ ๒ และชั้นที่ ๓
จํานวน ๑๑๖ องค และฐานเชิงมาตรของบุษบกราชรถ จํานวน ๒๒ องค รวมทั้งสิ้น ๑๓๘ องค ไดถอดออกจากที่ติดตั้ง

จัดทําหมายเลขกํากับ ทําแผนผังสําหรับการประกอบเขาที่เดิม จากนั้นดําเนินการลอดผิวทองเดิมออก ขัดใหถึงเนื้อไม
หากพบวาเนื้อไมเดิมที่แกะสลักมีสวนชํารุด เชน เปนหลุม รองลึก ผิวเรียบไมเสมอกัน ตองโปวผิวใหเรียบเสมอกัน
ดวยวัสดุโปวผิว และขัดดวยกระดาษทรายอีกครั้ง แกะสลักตกแตงยํ้าลวดลายของเดิมใหคมชัดยิ่งขึ้น เสริมความมั่นคง

ดวยไมสักในรูปเทพนมที่ชํารุดหักหายหรือเนื้อไมผุกรอน แกะสลักตกแตงใหกลมกลืน หลังจากซอมพื้นผิวและขัดผิว
ใหเรียบเสมอกันแลว ทารักเหลวสําหรับรองพื้นกอน ๑ รอบทิ้งไวจนแหงสนิท จากนั้นใชกระดาษทรายเนื้อละเอียด

1382