Page 386 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๘๔ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

สายรัดมาน แตเดิมมีลักษณะเปนผาตาดทองเย็บเปนผาแถบ
ยาวเพื่อใชรัดมาน สํานักชางสิบหมูไดสรางสายรัดมานขึ้นใหมแทน
ของเดิม ดวยการนําลูกปดแกวตริสตัล สีเขียว สีแดง และสีขาว รอยเรียง
เขาดวยกันแบบการรอยมาลัยดอกไมสดเปนลักษณะลายดอก

ประจํายามกานแยง (ชางรอยมาลาเรียก ลายตาประชุม) มีเสนโคมกั้น
ระหวางดอกลายเปนลูกปดเม็ดเล็กสีทอง การถักรอยนี้ทําเปนลักษณะ
เหมือนปลอกแขนใหมีขนาดพอสามารถสวมครอบแกนในไดพอดี
ตามความยาวที่กําหนด แกนในของลายมานทําจากผาตาดทองหุม

บนเชือกดายฝายขนาดเสนผาศูนยกลางประมาณ ๑ เซนติเมตร สวน
ปลายมีตะขอสําหรับรัดมานใหมีขนาดพอดี โดยจุดปลายที่บรรจบกันมี
ดอกลายโลหะรูปดาราชุบทองประดับดวยเพชรเทียมและปกแมลงทับ
ตรงกลางของสายรัดมานมีดาราโลหะประดับอีกจุดหนึ่งและมีพวงอุบะ

หอยลงมาเลียบแบบพูหอยของโขนเรือพระที่นั่งสุพรรณหงส สายหอย
ประกอบดวยลูกแกวขนาดใหญมีลูกขนาดเล็กขนาบบนลาง ถัดลงมา สายรัดพระวิสูตรของพระมหาพิชัยราชรถ
ใชโลหะรูปดาราชุบทองขนาดลดหลั่นเรียงกันลงมาตกแตงดวย
ลูกปดสีและเพชรเทียม ๓ ชั้น ชั้นสุดทายประดับคลายเกี้ยวมาลัยทองมีโลหะชุบทองประดับเปนดอกไมทิศ สวนลางสุดนี้

ไดนําปกแมลงทับสีเขียวมรกตมาประดับเรียงรอยคลายพูหอยโดยไดแนวคิดจากการนําปกแมลงทับมาประดับตกแตง
งานประณีตศิลปตามแบบของมูลนิธิศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจาสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และแนวคิดจากทฤษฎี
ของเศรษฐกิจพอเพียง นางสมคิด สัมมาวุฒธิ นายชางประณีตศิลป ท. ๒ รวมกับ นายนิลนาถ แดงทองดี จิตอาสางาน
บูรณปฏิสังขรณราชรถและราชยาน เปนผูออกแบบและจัดสราง

ฉัตรเบญจา ฉัตรเบญจาประกอบพระมหาพิชัยราชรถ มีจํานวน ๔ คัน เปนฉัตรทองกระบอก ๕ ชั้น ประดับอยู
ที่บริเวณเหนือตําแหนงลอประดับทั้ง ๔ ลอ สํานักชางสิบหมูจัดสรางใหมมีลักษณะเปนผาลายทองแผลวดบนผาตาดทอง
โดยคัดลอกแบบจากฉัตรเดิม และปรับแกไขแบบ โดยนายไชยอนันต อยูเลี้ยง นายชางศิลปกรรมปฏิบัติงาน กลุมงานชางเขียน

และชางลายรดนํ้า สํานักชางสิบหมู คันฉัตรเปนแกนโลหะโปรงไรสนิมขนาดความสูง ๒ เมตร ๘๕ เซนติเมตร ระบายฉัตร
ทั้ง ๕ ชิ้น มีขนาดลดหลั่นกัน แตละชั้นฉัตรมีระบาย ๒ ชั้น เสนผาศูนยกลางฉัตรชั้นที่ใหญสุดขนาด ๖๑ เซนติเมตร
มีสวนประกอบไดแก กําพู ดวยโลหะไรสนิมทาสีแดง ยอดฉัตร กําพูฉัตร และโครงฉัตรทั้งหมดเปนของเดิมที่นํามาขัดแตง

ทาสี ลงรักปดทองและประดับกระจกใหม
เมื่อปรับแกไขแบบสวนลายฉัตรเรียบรอยแลว จึงผนึกแบบลงกระดาษสีนํ้าตาลเพื่อตอกปรุลวดลายสําหรับ
การทําลายทองแผลวด โดยแบงเปนสวนระบายฉัตร และหลังคาฉัตร ทั้งหมด ๕ ชั้น และดําเนินการเย็บไคลายทอง

แผลวดลงบนผาตาดทอง ลักษณะเดียวกับการจัดสรางพระวิสูตรพระมหาพิชัยราชรถ
ธงงอนราชรถ ธงงอนราชรถจํานวน ๓ งอน (๖ คู) มีลักษณะเปนธงสามชาย ผาลายทองแผลวด พื้นเปน

ผาสักหลาดสีแดง สวนยอดธงเปนปุยสีขาวทําจากดายฝาย กานธงและโครงภายในทําจากโลหะ เพื่อการติดตั้งและ
ใหคงรูป ธงงอนกลางมีขนาดใหญกวาธงงอนดานขาง กลุมงานชางเขียนและลายรดนํ้า สํานักชางสิบหมู นําแบบ
ปรุกระดาษธงงอนของเดิมซึ่งเปนลายกนกใบเทศเถามาคัดลอกและปรับแตงลายเพื่อใชงาน เฉพาะธงงอนกลางได
ออกแบบและเขียนแบบขึ้นใหม โดยนายอําพล สัมมาวุฒธิ นักวิชาการชางศิลปเชี่ยวชาญเฉพาะดานชางศิลปกรรม
(วิจัยและพัฒนาศิลปกรรม) ดวยการปรับเปลี่ยนรูปแบบลวดลายกลางธงเปนรูปครุฑ ซึ่งเปนพาหนะของพระนารายณ

จากนั้นจึงตอกปรุกระดาษและดําเนินการเย็บผาลายทองแผลวดในลักษณะเดียวกับการจัดสรางพระวิสูตรและฉัตรเบญจา

1384