Page 394 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๙๒ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

เนื่องจากตรวจสอบไมพบราชรถปนใหญที่เคยใชในการพระราชพิธีในรัชกาลกอน ๆ คณะกรรมการฝายจัดสราง
พระเมรุมาศ สิ่งปลูกสรางประกอบพระเมรุมาศ และบูรณปฏิสังขรณราชรถและพระยานมาศ ในงานพระราชพิธีถวาย
พระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จึงมอบใหกรมศิลปากร กรมสรรพาวุธทหารบก
รวมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาพระนครเหนือ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี สํารวจ ศึกษา และ

คนควาขอมูลจากเอกสารจดหมายเหตุ ภาพถาย ภาพเคลื่อนไหว และแบบรางราชรถปนใหญในอดีต นํามาวิเคราะหหา
ขอมูลลักษณะและสวนประกอบของราชรถปนใหญ พบวา ราชรถปนใหญนี้สรางจากปนใหญ ป.ภูเขาแบบ ๕๑ ซึ่งผลิต
ขึ้นที่ประเทศเยอรมนี ขนาดลํากลอง ๗๕ มิลลิเมตร นํ้าหนัก ๑,๑๗๐ กิโลกรัม ใชพลประจํารถ ๕ นาย ใชมาคูในการ
เคลื่อนยาย เคยใชในสงคราม กรณีพิพาทไทย - ฝรั่งเศส พุทธศักราช ๒๔๘๓ - ๒๔๘๔ และในสงครามมหาเอเชียบูรพา

พุทธศักราช ๒๔๘๔ - ๒๔๘๘ ปลดประจําการเมื่อพุทธศักราช ๒๕๐๔ ปจจุบันจัดแสดงอยูที่หนากองบัญชาการศูนย
อุตสาหการสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก กรุงเทพมหานคร จํานวน ๒ กระบอก และศูนยการทหารปนใหญ จังหวัด
ลพบุรี จํานวน ๑ กระบอก

กรมสรรพาวุธทหารบก ไดนํารถปนใหญแบบ ๕๑ ทั้งสามกระบอกมาตรวจสอบ ออกแบบ ซอมสวนโครงสราง
โดยถอดปนออกเหลือแตโครง ลางดวยไอนํ้าที่อุณหภูมิ ๒๐๐ องศาเซลเซียส แลวพนทราย ซอมรอยราว พนสี วัดปรับ
ระดับโครงสรางดวยเทคโนโยลีเลเซอร และจัดสรางโครงสวนฐานรองพระโกศ ณ กองโรงงานซอมสรางยุทโธปกรณสาย
สรรพาวุธ ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก คายสุรธรรมพิทักษ อําเภอเมืองนครราชสีมา

จังหวัดนครราชสีมา โดยมีพันเอก นพรัตน นาคจันทึก ผูอํานวยการกองโรงงานซอมสรางยุทโธปกรณสายสรรพาวุธ
ศูนยซอมสรางสิ่งอุปกรณสายสรรพาวุธ กรมสรรพาวุธทหารบก เปนผูควบคุมการดําเนินงาน และมีนายชายสงคราม คําสวัสดิ์
ชางเครื่องมือกลระดับ ๔ เปนผูออกแบบโครงสรางทางวิศวกรรม

กรมศิลปากร โดยสํานักชางสิบหมู ดําเนินการออกแบบและจัดสรางดานศิลปกรรม มีนายชนะโยธินทร อุปลักษณ
นายชางศิลปกรรม กลุมงานชางเขียนและชางลายรดนํ้า สํานักชางสิบหมู เปนผูออกแบบและเขียนแบบ โดยการปรับแบบ
จากแบบรางฝพระหัตถของสมเด็จพระเจาบรมวงศเธอ เจาฟากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ ซึ่งเปนราชรถรางปนที่ใชใน

งานพระศพสมเด็จพระเจาบรมวงศเธอ เจาฟาจักรพงษภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ เมื่อพุทธศักราช ๒๔๖๓
สํานักชางสิบหมู รวมกับคณะชางจิตอาสา จัดสรางสวนงานศิลปกรรมประกอบราชรถ โดยขึ้นรูปสวนฐานรองพระโกศ
พระบรมศพและสวนประกอบราชรถ เทียบประกอบโครงสรางไมสวนฐานรองพระโกศพระบรมศพและสวนประกอบ
ราชรถ ประกอบสวนฐานรองพระโกศพระบรมศพและสวนประกอบราชรถกับโครงสรางราชรถปนใหญ ปดทองและ

ประดับกระจกตามแบบ

ภาพวาดราชรถปนใหญอัญเชิญพระโกศสมเด็จพระเจาบรมวงศเธอ เจาฟาจักรพง
ภาพวาดราชรถปนใหญอัญเชิญพระโกศสมเด็จพระเจาบรมวงศเธอ เจาฟาจักรพงษภูวนาถ ษภูวนาถ
กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ ฝพระหัตถสมเด็จพระเจาบรมวงศเธอ เจาฟากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ

1392