Page 370 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๖๘ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

การแตกตัวของวัสดุ (decomposition) ศึกษาการเกิดปฏิกิริยา
ออกซิเดชัน (oxidation) และรีดักชัน (reduction) หรือ ปริมาณสาร
สัมพันธ (stoichiometry)

การบันทึกสภาพโดยทั่วไป ดวยการถายภาพและจดบันทึก

งานศิลปกรรมและประณีตศิลปประดับราชรถ ราชยาน
พระยานมาศ และเครื่องประกอบพระราชพิธี

การบูรณปฏิสังขรณราชรถ ราชยาน พระยานมาศ และ
การบันทึกสภาพโดยทั่วไป
การบันทึกสภาพโดยทั่วไป
เครื่องประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จ ดวยการถายภาพและจดบันทึก
พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร นอกจากการทําความ
สะอาดและเสริมความมั่นคงแข็งแรงของบรรดาราชรถ ราชยาน พระยานมาศ และเครื่องประกอบพระราชพิธีแลว

ยังตองดําเนินการตรวจแตงงานศิลปกรรมและประณีตศิลปใหมีความวิจิตรงดงามดังเดิม ที่สําคัญ คือ การลงรักปดทอง
การประดับกระจก งานปดทองลองชาด งานปดทองลายฉลุ
การลงรักปดทอง

การลงรักปดทองเปนงานศิลปกรรมที่สําคัญอยางหนึ่งของไทย เพราะไมวาจะเปนการปน หลอ แกะสลัก เมื่อ
เสร็จแลวนิยมปดทองใหงดงามทั้งสิ้น ชางปดทอง จึงเปนชางฝมือประเภทหนึ่งผูมีความเชี่ยวชาญเปนพิเศษ ในงาน
ศิลปกรรมและประณีตศิลป

งานปดทองมีหลายแบบ เชน งานปดทองพื้นเรียบ (ปดทองทึบ) งานปดทองบนลวดลาย (ปดทองทึบ) งาน
ปดทองลองกระจก งานปดทองลองชาด งานปดทองลายฉลุ งานปดทองประดับกระจกลายยา

งานปดทองบนพื้นเรียบ (ปดทองทึบ) เปนการปดทองบนชิ้นงานที่มีพื้นเรียบเปนพื้นที่กวาง ไมมีลวดลายบน
ชิ้นงาน ตองปดทองใหเปนพื้นเรียบเนียนเมื่อมองดูไมเปนชองตารางตามขนาดของแผนทอง เชน การปดทองพระพุทธรูป

งานปดทองบนลวดลาย (ปดทองทึบ) เปนการปดทองบนชิ้นงานที่มีลวดลายไมวาจะเปนงานปูนปน งานแกะสลัก
งานโลหะหลอ โดยทําการปดทองทั้งชิ้น (ปดทองทึบ)

งานปดทองลองกระจก หมายถึง การลงรักลงบนงานศิลปวัตถุตาง ๆ ที่ทําขึ้นดวย ปูนปน ไมแกะสลัก ดินเผา
แลวปดทองทับ ลักษณะคลายกันกับงานลงรักปดทองทึบ แตจะมีการ “ลองกระจก” เพิ่มขึ้นมา “ลองกระจก” คือ
การใชกระจกสีตาง ๆ แผนบาง รูปสี่เหลี่ยม นํามาตัดยอย เปนชิ้นเล็กรูปรางตาง ๆ ตามประสงค ใหเหมาะแกงานและ
พื้นที่นํากระจกมาติดลงในพื้นลอง ระหวางลวดลายหรือในชองไฟของสิ่งที่ไดปดทองไว ความประสงค “ลองกระจก”

คือ การอาศัยกระจกที่เปนวัตถุมีสีและความมันวาวถมปดลงในลอง เพื่อหนุนหรือขับลวดลาย หรือสิ่งที่ปดทองซึ่ง
นูนขึ้นจากพื้นหลังใหที่ดูเดนชัดสวยงาม

งานปดทองลองชาด หมายถึง การปดทองลงบนงานศิลปกรรมประเภทที่ทําดวย ปูนปน ไมแกะสลัก แลวปดทอง
ในลักษณะงานปดทองบนลวดลาย (ปดทองทึบ) แตจะมีลักษณะเฉพาะของงานคือในลองลายจะลงดวยชาด (สีแดง)
ตามความเหมาะสมของชิ้นงานนั้น ๆ เพื่อเปนการหนุนหรือขับลวดลายใหมีความเดนชัดสวยงาม

งานปดทองลายฉลุ หมายถึง การลงรักแลวปดทองคําเปลวใหเปนลวดลายแบบตาง ๆ โดยอาศัยแบบลายฉลุ
เปนเครื่องกําหนดใหเกิดเปนลวดลาย เชน ทองขื่อ ฝาเฉลียง ฝาผนังในพระอุโบสถ ลักษณะทั่วไปมักเปนลวดลายที่
เปนเนื้อทองปดทับบนสีพื้นที่อาจเปนสีของอาคารสวนนั้น หรือเปนสีพื้นที่สลับตัดกันตามชวงที่ออกแบบลวดลายและ ตัด
กับสีพื้นของอาคาร ตัวอยางเชน ลวดลายเปนสีทองบนพื้นสีแดงบาง สีครามบาง สีเขียวบาง ลวดลายแบบนี้มีลักษณะ

เปนตัวขาดจากกันไมตอเนื่องกันเหมือนลายเขียนภาพลายไทยทั่วไป ตัวอยางลวดลายที่นํามาใชประดับดวยงานปด

1368