Page 262 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๒๖๐ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

ขั้นตอนที่ ๔ การกระสวนแบบ งานปนบนพื้น ตองกระสวน
หรือลอกแบบหรือถายทอดแบบลงบนพื้น อาจใชวิธีโรยลายเชนเดียวกับ
วิธีเขียนลายหรดาลของชางลายรดนํ้า หรือตัดแบบกระดาษมาทาบแลว
เขียนเพิ่มรายละเอียด แมแตการรางสดบนพื้น เพื่อเปนแนวในการปนงาน

ใหตรงตามแบบ งานปนที่เปนภาพลอยตัวคอนขางมีปญหามากเนื่องจาก
ไมสามารถรางแบบในอากาศได ดังนั้นจึงตองมีแบบขยายเทาจริงมาวาง
ไวใกล ๆ เพื่อวัดขนาดมาทาบในขณะปนโกลนหุนหรือปนขึ้นหุน และให
แนนอนขึ้นอีกระดับหนึ่งคือการกระสวนแบบเสนรอบรูปของแบบดานหนา

ดานขางซาย และดานขางขวา ลงในแผนไมอัดแลวเลื่อยฉลุตามเสนออก
มาจะไดตนแบบเสนรอบรูปมาวางทาบติดกับตัวหุน ทําใหจับขนาดไดใกล
เคียงความจริงมากที่สุดขณะปนขึ้นหุน

ขั้นตอนที่ ๕ ปนขึ้นหุนหรือปนโกลนหุน คือการเพิ่มเนื้อปูนเขาไป
ใหไดรูปทรงตามแบบโดยอาศัยอุปกรณเครื่องมืองานปนชนิดตาง ๆ การ
ปนในขั้นตอนนี้จะไดเพียงโครงชั้นในสุดของรูปปนซึ่งชางปนตองกะลด
ขนาดตัวหุนเผื่อการปนลวดลายที่ประดับภายนอกในขั้นตอไปดวย ชางที่ การขึ้นโครงดวยเหล็กเสน

ปนโกลนหุนนี้ตองมีทักษะสูงมากที่จะสามารถลดทอนในสวนนี้ได
ขั้นตอนที่ ๖ ปนรายละเอียด ปนเก็บตกแตงลวดลาย

จนสมบูรณแบบตามแมแบบที่ไดเขียนออกแบบไว ถาเปน
ภาพลอยตัวตองแกปญหาเรื่องการถอดแบบจากสองมิติ
ในแบบกระดาษมาเปนภาพปนสามมิติบนรูปปนซึ่งสามารถ
มองไดรอบตัว สวนใหญแบบสองมิติชวยไดเพียงควบคุม

พื้นที่ปริมาตรของรูปปนในชิ้นงานเทานั้น สวนความสวยงาม
ตองอาศัยความสามารถในการปน การแกไขปญหาเรื่อง
มุมมองและการมองภาพใหเห็นความงามในรูปแบบ
สามมิติ และรายละเอียดการปนตกแตงลวดลาย อันเกิด

จากการฝกทักษะจนมีความสามารถในการปนลวดลาย
การปนลวดลาย
แตละชนิดจนอยูตัว และสามารถพัฒนาฝมือความสามารถ การปนลวดลาย
ใหสูงยิ่ง ๆ ขึ้นไป

ในการปนรูปประติมากรรมดวยการปนปูนตํานั้น ชางจะตองคํานึงขนาดของพื้นที่ และสภาพแวดลอมของ
สถานที่ปน เพื่อกําหนดรูปแบบของลายและขนาดที่ใชใหเกิดความเหมาะสมกับพื้นที่นั้น ๆ หรือเหมาะสมกับมุมมอง
เมื่องานเรียบรอยแลว เมื่อเริ่มงานปน ชางตองเตรียมพื้น คือการฉาบปูนบาง ๆ ลงบนพื้นเพื่อใหเกิดการยึดเกาะที่ดี

กอนการปนลายดวยการขีดเปนเสนลงบนเนื้อปูนที่กําลังหมาด ใหผิวมีริ้วรอยเหมาะแกการเกาะ เมื่อปูนแข็งตัวดีแลว
จึงปนปูน หรือโกลนหุนประดับลายตอไป การรางแบบหรือเขียนแบบลงบนกระดาษเพื่อควบคุมลายที่จะเกิดขึ้นบน
ชิ้นงานจริง ขอดีคือสามารถแกไขปรับเปลี่ยนไดกอนทํางานจริง แลวจึงทําการปรุลายเพื่อถายลายลงบนชิ้นงานแทน
การเขียนสด ๆ ในกรณีที่ไมมีความชํานาญในเรื่องรูปแบบลายพอเพียง การขึ้นรูปหรือโกลนหุน หมายถึงการทํารูปราง
หรือรูปทรงของชิ้นงานที่จะปนคราว ๆ ดวยปูนซีเมนต หรือวัสดุอื่นใหใกลเคียงกับแบบ กอนที่จะทําการปนปูนตําเก็บ

รายละเอียดจนสมบูรณตามแบบ

1260