Page 166 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๑๖๔ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

พื้นที่โดยรอบที่ตอเนื่องจากสระอโนดาตเปนลานอุตราวัฏสื่อถึงสีทันดรมหาสมุทร โดยมีทวีปทั้งสี่อยูประจําทิศ ซึ่งแสดง
สัญลักษณดวยลวดลายรูปสี่เหลี่ยมบนพื้น และแสดงขอบเขตการสิ้นสุดพื้นลานดวยลวดลายที่แสดงถึงขอบกําแพงจักรวาล

ภาพเขาพระสุเมรุจากสมุดภาพไตรภูมิฉบับกรุงศรีอยุธยา - ฉบับกรุงธนบุรี

ดานการสะทอนถึงพระปรีชาสามารถของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร
การออกแบบภูมิสถาปตยกรรมพื้นที่ทางดานทิศเหนือ นอกราชวัติ ใชองคประกอบภูมิทัศน ที่มาจากโครงการพระราชดําริ

ตาง ๆ มี “นํ้า” เปนแนวคิดหลัก ซึ่งสะทอนถึงพระปรีชาสามารถของพระองค เชน การรักษาตนนํ้าดวยการทําฝาย
ชะลอนํ้า (ฝายแมว) การสรางความชุมชื้นใหดินและปองกันการพังทลายของดินดวยหญาแฝก การกักเก็บนํ้าเพื่อใช
ประโยชนหรือปองกันนํ้าทวม (โครงการแกมลิง) การอนุรักษและพัฒนาพันธุพืช เชน การพัฒนาพันธุขาว มะมวง
มหาชนก ยางนา รวมถึงไมที่นํามาทําไบโอดีเซลได เกษตรทฤษฎีใหม และเศรษฐกิจพอเพียง การปลูกพืชเมืองหนาว
ทดแทนพืชเสพติด เชน ไมตัดดอก ผักและผลไมจากโครงการหลวง การพัฒนาแหลงนํ้า โดยกังหันนํ้าชัยพัฒนา

เครื่องกลเติมอากาศ เปนตน
ดานการวางผังพระเมรุมาศที่เชื่อมโยงกับบริบทสําคัญของกรุงรัตนโกสินทร ใชแนวคิดในการวางผังพระเมรุมาศ

ใหมีความเชื่อมโยงกับศาสนสถานสําคัญบริเวณรอบมณฑลพระราชพิธีทองสนามหลวง โดยยึดตามผังภูมิจักรวาล
ตามปรัชญาและคติความเชื่อของไทย กําหนดตําแหนงจุดกึ่งกลางจักรวาลตรงจุดตัดของแกนสําคัญ ๒ แกน คือ
แกนทิศเหนือ - ทิศใต ไดแก แนวแกนที่ตรงไปยังยอดพระศรีรัตนเจดีย วัดพระศรีรัตนศาสดาราม และแกนทิศตะวัน
ออก- ทิศตะวันตก ไดแก แนวแกนที่ตรงกับพระมณฑปวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ ซึ่งตั้งฉากกับแนวแกนทิศเหนือ - ทิศใต

จุดตัดนี้คือตําแหนงที่ตั้งของอาคารพระเมรุมาศและเปนจุดเริ่มตนของการกําหนดพื้นที่ใชสอยทั้งหมด การจัดวางอาคาร
ประกอบตาง ๆ ตลอดจนทางเขาใหอยูบนแกนกลางที่สัมพันธกับแนวแกนเหนือ - ใต และตะวันออก - ตะวันตกเชนกัน
นอกจากนี้ หากมองพระเมรุมาศจากประตูทางเขาดานทิศเหนือ โดยหันหนาเขาสูพระบรมมหาราชวัง จะมองเห็นยอด
พระศรีรัตนเจดียซอนอยูกลางบุษบกของพระเมรุมาศองคประธาน เปนความงดงามในการวางผังที่แทจริง และการวางผัง

บริเวณพระเมรุมาศที่เปดเสนทางแกนหนาพระเมรุมาศโดยไมมีอาคารบังดานหนา แบบเดียวกับพระเมรุมาศของ
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยูหัว เปนการวางผังแบบตะวันตกซึ่งเพิ่มมุมมองพระเมรุมาศใหดูโดดเดนสงางาม

1164