Page 99 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๐๙๗
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

พระบรมราชูปถัมภ ใชผูแสดง บรรเลง ขับรอง และปฏิบัติงานอื่น ๆ รวมทั้งสิ้นประมาณ ๒,๐๐๐ คน จากสํานักการสังคีต
กรมศิลปากร วิทยาลัยนาฏศิลป สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป มูลนิธิสงเสริมศิลปาชีพ สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา วงดนตรี
อ.ส.วันศุกร วงสหายพัฒนา โรงเรียนราชินี กรมดุริยางคทหารบก กองดุริยางคทหารเรือ กองดุริยางคทหารอากาศ
กองสวัสดิการ สํานักงานตํารวจแหงชาติ กรมประชาสัมพันธ C.U. Band แหงจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย

การแสดงโขนหนาพระเมรุมาศ
สํานักการสังคีต กรมศิลปากร จัดเตรียมการแสดงโขนหนาพระเมรุมาศ ที่บริเวณลานอุตราวัฏ ระหวาง

พระเมรุมาศกับพระที่นั่งทรงธรรม กอนถวายพระเพลิง (จริง) ประกอบดวย การแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ชุดพระราม
ขามสมุทร - ยกรบ - การแสดงรําลึกในพระมหากรุณาธิคุณ
การแสดงโขน ชุดยกรบ เปนการแสดงที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ทรงพระกรุณาโปรดเกลาโปรดกระหมอมใหสํานักการสังคีต กรมศิลปากรจัดแสดงเนื่องในงานตอนรับพระราชอาคันตุกะ
อยูเสมอ รวมทั้งมีพระบรมราชวินิจฉัยใหปรับปรุงการแสดงใหมีความสวยงามพรอมเพรียงมากยิ่งขึ้น นับเปนขวัญ
และกําลังใจแกศิลปนสํานักการสังคีต กรมศิลปากรเปนอยางยิ่ง ซึ่งกรมศิลปากรไดนอมรําลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ
มาโดยตลอด

การแสดงโขน ชุดพระรามขามสมุทร - ยกรบ - การแสดงรําสํานึกในพระมหากรุณาธิคุณ เปนการแสดงโขนที่
สําคัญตอนหนึ่ง เรื่อง รามเกียรติ์ เริ่มดําเนินเรื่องเหตุการณสําคัญตั้งแต พระรามยกไพรพลวานรขามมหาสมุทรกวางใหญ
ไพศาลเพื่อตองการทําสงครามกับทศกัณฐ ทั้งสองฝายเมื่อทําศึกสงครามกันตางมีไพรพลทหารเปนกําลังจํานวนมาก เมื่อ
ฝายอสูรพายแพ พระอินทรและเทวดานางฟาจํานวนมากตางพากันจับระบํารําฟอนถวายสดุดี แซซองสรรเสริญถวาย

พระพรชัยแกพระรามที่ทรงชนะเหลาปวงอสูรมารราย ทําใหทั้งสามภพธํารงอยูดวยความสุขสงบรมเย็นดวยพระบารมี
เสมือนพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ที่ทรงประกอบพระราชกรณียกิจนานัปการ
ดวยพระวิริยะ อุตสาหะ ทรงฟนฝาอุปสรรค โดยเฉพาะความยากลําบากของประชาชนชาวไทย ใหมีความสุขสงบรมเย็น
มายาวนาน

การแสดงโขนตอน พระรามขามสมุทร - ยกรบนี้ จะปรากฏตัวละครที่สําคัญของเรื่องอยูเกือบทั้งหมด เชน
พระราม - ตัวละครตัวเอกที่สําคัญ ฝายพระ ทศกัณฐ - ตัวละครตัวเอกที่สําคัญ ฝายยักษ หนุมาน – ตัวละครตัวเอก
ที่สําคัญ ฝายลิง นอกจากนี้ยังมีพระลักษมณ พิเภก สุครีพ และองคต เปนตน ซึ่งเปนตัวละครเอกที่สําคัญรองลงมา มี

กระบวนทารํา ทาเตน ทารบ อันเปนเอกลักษณเฉพาะที่มีความงดงามตามจารีตแบบแผนโบราณปรากฏอยูในการแสดง
เชน กระบวนทารํา ทาเตน การยกกองทัพพลวานรขามสมุทรของฝายพระราม และกระบวนทารบระหวางทศกัณฐกับ
พระราม พระลักษมณ และหนุมาน ซึ่งแสดงใหเห็นกระบวนทารบหมู เรียกวา ทารบลอยสูง มีดวยกัน ๒ ลอย ซึ่งไมมี
ในการแสดงโขนตอนอื่น ๆ นอกจากนี้ยังมีกระบวนทารบที่งดงามของตัวละครเอก ตัวประกอบ ซึ่งสามารถดึงดูดความ
สนใจ ของผูชมไดดวยการแสดงทาขึ้นลอยทาตาง ๆ ของตัวผูแสดงที่เขารบพรอมกัน เนื้อเรื่องไมซับซอน เขาใจงาย มี

ความยิ่งใหญงดงามตระการตา ใชเวลาในการแสดงไดไมจํากัด สามารถใชผูแสดงไดไมจํากัดจํานวน และมีเครื่องโรง
ประกอบการแสดงไดมาก เชน ราชรถ กลด
สวนการแสดงชุดรําสํานึกในพระมหากรุณาธิคุณ กําหนดผูแสดงจํานวน ๘๙ คน เปนเทวดาและนางฟา ๔๔ คู

รวม ๘๘ คน พระอินทร ๑ คน เพื่อเทิดพระเกียรติและรําลึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระปรมินทร
มหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ประพันธบทโดยนายเกษม ทองอราม ผูเชี่ยวชาญนาฏศิลปไทย วิทยาลัยนาฏศิลป
ในทํานองเพลงระบําอูทองของนายมนตรี ตราโมท ศิลปนแหงชาติ ประดิษฐทารําใหมโดยผูเชี่ยวชาญนาฏศิลปไทย สํานัก
การสังคีต และวิทยาลัยนาฏศิลป ถายทอดทารําใหศิลปนและครูฝก จากนั้นนํากระบวนทารําไปถายทอดใหแกนักศึกษา

วิทยาลัยนาฏศิลป ๑๒ แหง และนักศึกษาสถาบันบัณฑิตพัฒนศิลปไดฝกซอมรวมกันทั้ง ๘๙ คน กํากับการแสดงโดย
นายปกรณ พรพิสุทธิ์ ผูอํานวนการสํานักการสังคีต บทรองมีดังนี้

1097