Page 158 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๑๕๖ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

แผนพับที่ระลึก
แผนพับที่ระลึก เนื่องในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพล

อดุลยเดช บรมนาถบพิตร สํานักหอจดหมายเหตุแหงชาติ กรมศิลปากร เปนผูดําเนินการ มีทั้งหมด ๓ แบบ ดังนี้
แผนพับแบบที่ ๑ มีเนื้อหา ๘ หัวขอ ไดแก พระราชประวัติจอมกษัตริยผูยิ่งใหญ พระปรีชาเกริกไกรไปทั่วหลา
พระราชกรณียกิจเพื่อปวงประชา พระราชดําริพัฒนาเทิดถาวร พระเกียรติยศปรากฏทั่วสากล ดิเรกดลถวายพระเพลิง

เถกิงนุสรณ พระเมรุมาศสูงสงอลงกรณ เจิดกําจรกําหนดการพระราชพิธี ขนาดพับสําเร็จ ๙ x ๑๙ เซนติเมตร ขนาด
เมื่อกางออก ๔๓ x ๔๕ เซนติเมตร จัดพิมพจํานวน ๙,๖๐๐,๐๐๐ แผน เพื่อแจกจายผูเขารวมพิธีถวายดอกไมจันทน
ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ทั้งในประเทศและตางประเทศ

พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร
ณ พระเมรุมาศ ท้องสนามหลวง
วันที่ ๒๕ - ๒๙ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๖๐

พระราชประวัติจอมกษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ พระปรีชาเกริกไกรไปทั่วหล้า
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถ ระยะแรกที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บพิตร พระราชโอรสในสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม บรมนาถบพิตร เสด็จขึ้นครองราชย์ ประเทศไทยอยู่ในช่วงหลัง
พระบรมราชชนก และสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี เสด็จ สงครามโลกครั้งที่ ๒ จ�าเป็นต้องด�าเนินนโยบายสร้างสัมพันธไมตรีกับ
พระราชสมภพ วันจันทร์ ที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๔๗๐ ณ เมือง นานาประเทศด้วยการเยี่ยมเยือนในระดับประมุข ระหว่างพุทธศักราช
เคมบริดจ์ รัฐแมสซาชูเซตส์ สหรัฐอเมริกา ทรงศึกษาขั้นต้นที่โรงเรียน ๒๕๐๒ – ๒๕๑๐ ได้เสด็จพระราชด�าเนินเยือนประเทศต่าง ๆ ทั้งใน
มาแตร์เดอี กรุงเทพมหานคร และเสด็จพระราชด�าเนินไปทรงศึกษาต่อ ณ ทวีปเอเชีย ยุโรป สหรัฐอเมริกา และออสเตรเลีย รวม ๒๐ ประเทศ
ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ส�าเร็จขั้นอุดมศึกษาจากมหาวิทยาลัยโลซาน ก่อนเสด็จพระราชด�าเนินออกจากประเทศไทย ทรงอ�าลาประชาชนว่า
แผนกวิทยาศาสตร์และวิศวกรรมศาสตร์ ครั้นเมื่อเสด็จขึ้นครองสิริราช “ ...การไปต่างประเทศคราวนี้ ก็ไปเป็นทางราชการแผ่นดิน เป็นการ
สมบัติสืบราชสันตติวงศ์ต่อจากสมเด็จพระบรมเชษฐาธิราช ทรงเปลี่ยน ท�าตามหน้าที่ของข้าพเจ้าในฐานะเป็นประมุขของประเทศ ... ข้าพเจ้า
แนวการศึกษาเป็นวิชาสังคมศาสตร์ นิติศาสตร์ และรัฐศาสตร์ ด้วยทรง จะพยายามเต็มที่ เพื่อให้ฝ่ายเขารู้จักเมืองไทยและเกิดมีน�้าใจที่ดีต่อ
เห็นว่าเป็นวิชาส�าคัญและจ�าเป็นส�าหรับต�าแหน่งประมุขของประเทศ ชาวไทย” อันเป็นงานที่ต้องใช้พระราชวิจารณญาณอันสุขุมรอบคอบ
วันอาทิตย์ ที่ ๙ มิถุนายน พุทธศักราช ๒๔๘๙ เสด็จเถลิงถวัลย ต้องใช้พระราชปฏิภาณอันฉับไว จะพลาดพลั้งหรือล้มเหลวมิได้ เพราะ
ราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ ๙ แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ อาจเสียหายแก่เกียรติภูมิของชาติ
วันศุกร์ ที่ ๒๘ เมษายน พุทธศักราช ๒๔๙๓ มีการพระราช ในการเยือนแต่ละประเทศต้องมีพระราชปฏิสันถารกับ
พิธีราชาภิเษกสมรสกับหม่อมราชวงศ์สิริกิติ์ กิติยากร ทรงพระกรุณา บุคคลกลุ่มต่าง ๆ ทั้งที่เป็นทางการและส่วนพระองค์จ�านวนมาก
โปรดเกล้าโปรดกระหม่อมสถาปนาเป็นสมเด็จพระราชินีสิริกิติ์ และ พระราชด�ารัสต้องมีความสัมพันธ์สอดคล้องกับวัฒนธรรม คตินิยม
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ตามล�าดับ และประวัติศาสตร์ ต้องพระราชทานพระราชด�ารัสทั้ง ภาษาไทย
วันศุกร์ ที่ ๕ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๙๓ มีการพระราชพิธี อังกฤษ ฝรั่งเศส และเยอรมัน มีพระอัจฉริยภาพและพระราช
บรมราชาภิเษกตามขัตติยโบราณราชประเพณี พระราชทานพระปฐม ปฏิภาณเฉียบคมฉับไว เป็นที่ประจักษ์แก่ชาวโลกหลายครั้ง
บรมราชโองการว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุข บางครั้งเป็นพระราชด�ารัสที่มิได้จัดเตรียมไว้ล่วงหน้า ทรงพระปรีชา
แห่งมหาชนชาวสยาม” ในการสรรหาถ้อยค�าจูงใจให้ผู้ฟังเกิดความเลื่อมใสยินดี พระสุรเสียง
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถ “ที่ของข้าพเจ้าในโลกนี้คือ ชวนให้เคารพ ตรัสจากพระราชหฤทัยก่อให้เกิดความเชื่อถือ
บพิตร มีพระราชโอรสและพระราชธิดา ๔ พระองค์ ดังนี้ การที่ได้อยู่ท่ามกลางประชาชนของข้าพเจ้า มีพระอารมณ์ขันที่เหมาะแก่กาลเทศะ
ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี การเสด็จพระราชด�าเนินเยือนต่างประเทศครั้งนั้น ยังได้ทรง
สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร นั่นคือคนไทยทั้งปวง” ดนตรีแจ๊สร่วมกับนักดนตรีผู้มีชื่อเสียงของโลกหลายครั้ง โดยมิได้
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เจ้าฟ้ามหาจักรีสิรินธร รัฐสีมา เตรียมพระองค์มาก่อน อันแสดงถึงพระปรีชาสามารถทางด้านดนตรี
คุณากรปิยชาติ สยามบรมราชกุมารี ในระดับสากลเป็นที่เลื่องลือ ทรงได้รับการถวายพระเกียรติให้ด�ารง
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราช ต�าแหน่งสมาชิกกิตติมศักดิ์ของสถาบันการดนตรีและศิลปะแห่งกรุง
กุมารี เวียนนา นับว่าทรงใช้ดนตรีเป็นสื่อในการเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่าง
ระหว่างวันจันทร์ ที่ ๒๒ ตุลาคม - วันจันทร์ ที่ ๕ พฤศจิกายน มิตรประเทศเป็นอย่างดียิ่ง
พุทธศักราช ๒๔๙๙ ทรงพระผนวช ณ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม เมื่อเสด็จพระราชด�าเนินกลับถึงประเทศไทยได้พระราชทาน
พระสมณฉายาว่า “ภูมิพโล” ประทับ ณ วัดบวรนิเวศวิหาร พระราชด�ารัสแก่คนไทยว่า “... ได้ปฏิบัติสิ่งที่ได้ก�าหนดจะกระท�าไว้
ตลอดระยะเวลาแห่งการครองราชย์ ทรงบ�าเพ็ญพระราช เสร็จสิ้นไปแล้ว อาทิ น�าสันถวไมตรีของประชาชนชาวไทยไปยัง
กรณียกิจนานัปการ เพื่อประโยชน์สุขแก่ประเทศชาติและประชาชน ประชาชนประเทศต่าง ๆ ซึ่งได้ไปเยือน เป็นผู้แทนของชาติและ
อย่างอเนกอนันต์ อารยธรรมของเรา ก่อให้เกิดและเพิ่มพูนความสนใจในประเทศของ
เสด็จสวรรคต วันพฤหัสบดี ที่ ๑๓ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เราแก่บรรดาประเทศทั้งหลาย ในอันที่จะให้มีความร่วมมือกันใกล้ชิด
สิริพระชนมพรรษา ๘๙ พรรษา ทรงด�ารงสิริราชสมบัติ ๗๐ ปี ยาวนาน ยิ่งขึ้น ทั้งในด้านเศรษฐกิจและในด้านสันติภาพของโลก ตลอดจนให้
ยิ่งกว่าพระมหากษัตริย์พระองค์ใดในประวัติศาสตร์ไทย มีความเข้าใจอันดีต่อกัน และท้ายที่สุดก็คือ ส่งเสริมมิตรภาพที่มีอยู่
แล้วให้แน่นแฟ้น และสร้างมิตรใหม่ให้เกิดขึ้นส�าหรับประเทศอันเป็น
ที่รักของเรา”
ผลจากการเสด็จพระราชด�าเนินเยือนต่างประเทศอีก
ประการหนึ่ง คือ ทรงน�าเทคโนโลยีสมัยใหม่มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนา
ประเทศในเวลาต่อมา
แผนพับแบบที่ ๑ ดานหนา

1156