Page 447 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๔๔๕
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

การจัดสรางพระโกศจันทนและพระหีบจันทนทรงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บรมนาถบพิตร ครั้งนี้ ผูออกแบบกําหนดใหมีการปดทองคําเปลวประดับไสลายแทนการปดดวยกระดาษทองอังกฤษ
แตเดิม ซึ่งตั้งแตงานพระบรมศพสมเด็จพระนางเจารําไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ ๗ เปนตนมา นิยมเลือกไมที่
มีสีออนแกตางกันมาฉลุซอน แทนวิธีปดไสลาย

พระโกศจันทน

การออกแบบพระโกศจันทน ผูออกแบบไดศึกษาจากลักษณะของงานพระเมรุมาศครั้งที่ผานมา โดยออกแบบ
พระโกศจันทนตามลักษณะพระโกศทองใหญ มีพระลองอยูภายใน ประกอบดวย ๓ สวน คือ สวนฝาพระโกศจันทน

ตัวพระโกศจันทน และฐานพระโกศจันทน
ฝาพระโกศจันทน ที่ผานมานิยมสรางฝายอดปริก พระโกศจันทนทรงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทร
มหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ครั้งนี้ออกแบบเปนฝายอดมงกุฎ ประดับดวยลายฉลุซอนไมดอกไมไหวตอกาน

มี ๓ ชั้นเกี้ยว ดังนี้
เกี้ยวชั้นที่ ๑ สวนลางสุดของฝาเปนหนากระดาน (มาลัยทอง) มีดอกไมทิศ ซึ่งปกติจะมี ๔ ทิศเปนหลัก
แตครั้งนี้แบงเปน ๘ ทิศ ที่เรียก “ดอกไมทิศ” เนื่องจากเปนลายที่อยูในตําแหนงตรงขามกัน เหนือลายหนากระดาน

ขอบริมตั้งลายดอกจอกกระจังใบเทศ ๒ ขนาด เล็ก ใหญ หลังกระจังปกดอกไมไหวลายพุมขาวบิณฑ เหนือขึ้นไปเปน
สวนของบัวถลา ฝาพระโกศแนวบนมีแนวกระจังใบเทศตั้งสูงถึงชั้นบัวเชิงบาตร
เกี้ยวชั้นที่ ๒ อยูเหนือชั้นเชิงบาตรประกอบดอกไมทิศ ขอบบนตั้งกระจังใบเทศ ปกดวยดอกไมไหวลาย

พุมขาวบิณฑ ถัดขึ้นไปจากชั้นกระจังเกี้ยวเปนบัวกาบปลี
เกี้ยวชั้นที่ ๓ ตั้งกระจังใบเทศอยูเหนือเกี้ยวชั้นที่ ๓ จากนั้นเปนปลียอด ปลายของปลียอดปกชอพุมขาวบิณฑ

องคพระโกศจันทน ปากพระโกศจันทนออกแบบลอตามแบบโบราณ หรือแบบพระโกศทองใหญ คือมี
เฟองอุบะและพูประดับอยูโดยรอบปากพระโกศจันทน ถัดลงมาเปนลวดลายบัวจงกลซอนกัน ๔ ชั้นถึงปากพระโกศ
การออกแบบองคพระโกศจันทนทรงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ครั้งนี้ มีลักษณะลวดลายตางจากพระโกศจันทนในงานพระบรมศพและพระศพที่ผานมา ผูออกแบบใสลวดลาย
เทพนมลงไปกลางลายบัวจงกลแตละกลีบจํานวน ๖๔ องค ปดทองที่เครื่องทรงขององคเทพ พื้นองคเทพผูกลาย
เปลวใบเทศ

เฟองอุบะประดับโดยรอบองคพระโกศจันทน

1445