Page 253 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๒๕๑
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

พระวิสูตรพระเมรุมาศ
พระวิสูตรหรือผามานที่ใชประดับพระเมรุมาศ ประกอบดวย พระวิสูตรพระเมรุมาศองคประธาน ๔ ดาน ดานละ

๒ ผืน รวม ๘ ผืน พระวิสูตรของซาง ๔ หอ หอละ ๘ ผืน รวม ๓๒ ผืน และพระวิสูตรของหอเปลื้อง ๔ หอ หอละ ๘ ผืน
รวม ๓๒ ผืน พระวิสูตรแตละชุดของแตละอาคารนั้น มีการจัดองคประกอบของลวดลายดังเชนผาลายอยาง ซึ่งเปน
ผาลายไทยที่นิยมใชมาแตครั้งกรุงศรีอยุธยา ซึ่งประกอบดวย ทองลาย (ลายพื้นที่เปนลายผา สวนใหญอยูดานในกรอบ
สังเวียนและลายกรวยเชิง) ขอบลายดานลางที่มักเปนลายกรวยเชิงและขอบสังเวียน (ขอบลายดานขางซายขวาของทอง
ลายและลายกรวยเชิง) นายสมชาย ศุภลักษณอําไพพร นายชางศิลปกรรมอาวุโส กลุมศิลปประยุกตและเครื่องเคลือบ

ดินเผา สํานักชางสิบหมู กรมศิลปากร เปนผูออกแบบลวดลายพระวิสูตรทั้งของพระเมรุมาศองคประธาน ซาง และหอเปลื้อง
มีแนวคิดในการออกแบบวา พระวิสูตรองคพระเมรุมาศตองเนนใหมีความโดดเดน นอกจากโครงสรางผาและลวดลาย
แลวยังนําทฤษฎีการใชสีในเรื่องของการใชสีกลมกลืนและการตัดกันของสี เพื่อตองการใหเปนผลงานชิ้นเดียวของโลก

ที่มีความงดงาม และสมพระเกียรติมากที่สุด อีกทั้งเปนไปตามประวัติศาสตรราชประเพณีอยางครบถวน ทั้งนี้การสราง
งานผาทอไดมอบใหกลุมทอผาปกธงชัย อําเภอปกธงชัย จังหวัดนครราชสีมา เปนผูดําเนินการ โดยนางนิดา ปณฑานนท
เปนผูดูแลการสรางผาทอครั้งนี้

พระวิสูตรพระเมรุมาศองคประธาน
พระวิสูตรพระเมรุมาศองคประธาน ออกแบบเปนลายพุมขาวบิณฑ อินทร พรหม ใจกลางลายพุมขาวบิณฑเปน

ภาพพระอินทรทรงชางเอราวัณ สามเศียร รายลอมดวยลายกนกเปลว สวนฐานของชางเอราวัณออกแบบเปนลายหนา
สิงหขบ ขณะที่ตัวโคมลายหรือครอบลายเปนลายเทพยดาพนมกรประดับทั้งสี่กานของตัวโคม ตัวหามลายเปนภาพ
พระพรหม สื่อความหมายรวมเปน อินทร พรหม ตามหลักของราชประเพณี ที่มีอินทร พรหม เคียงขางพระราชยาน อีกทั้ง
เขาพระสุเมรุเปนที่สถิตของพระอินทรดวย จัดสรางขึ้นรวม ๘ ผืน ประดับชองทางเขาออก ๔ ดาน ดานละ ๒ ผืน ซายขวา
แตละผืนมีความกวาง ๓ เมตร ๒๕ เซนติเมตร ยาว ๑๕ เซนติเมตร ขอบสังเวียนแตละขางมีความยาวเทาตัวพระ

วิสูตรเฉลี่ยนํ้าหนัก ผาทอ ๒ ผืน ๑ ดาน รวม ๔๔ กิโลกรัม ใชไหมไทยผสมกับไหมจีนความยาวประมาณ ๑,๐๐๐ หลา
ในการทอผา ทองลาย ขอบสังเวียน และลายกรวยเชิง ผูออกแบบไดรังสรรคใหมีทั้งสีกลมกลืน และสีตัดกัน เมื่อทอผา
สําเร็จแลวไดนําเนื้อผามาเย็บตอกันจนสมบรูณ สุดทายนําผาที่ไดไปอาบนํ้ายาเคลือบชั้นผิวของเนื้อผา เพื่อใหสามารถ

กันนํ้าและกันสีผาจาง

แบบทองลายของผามานพระเมรุมาศองคประธาน

1251