Page 407 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๔๐๕
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

สํานักชางสิบหมู กรมศิลปากร ดําเนินการจัดสรางพระที่นั่งราเชนทรยานนอย โดยยึดตนแบบจากพระที่นั่ง
ราเชนทรยานในพิพิธภัณฑสถานแหงชาติ พระนคร ดําเนินการออกแบบ เขียนแบบ และขยายแบบ โดยนางสาวชุลีวัลย
วงศบุญ นายชางศิลปกรรม สํานักชางสิบหมู มีการปรับเปลี่ยนรายละเอียดบางสวนใหเหมาะสมหากแตยังคงความงดงาม
ตามแบบอยางโบราณทั้งในดานรูปแบบและกระบวนการจัดสราง มีกระบวนการดําเนินงาน ดังนี้

การออกแบบและเขียนแบบพระที่นั่งราเชนทรยานนอย ขั้นตอนแรก คือการออกแบบและเขียนแบบ โดยศึกษา
รูปแบบดานโครงสรางและลวดลายจากพระที่นั่งราเชนทรยาน จากนั้นจึงเขียนแบบเพื่อนําไปขยายเทาขนาดจริง
หลังจากขยายแบบใหไดขนาดเทาจริงแลว ถอดแบบโครงสรางลงบนกระดาษแข็งเพื่อนําไปติดลงบนไมที่แปรรูปแลว

และจัดทําโครงสรางในแตละสวน ซึ่งมีความสูง ๔ เมตร ๒๔ เซนติเมตร ยาว ๕ เมตร ๕๐ เซนติเมตร และกวาง ๑ เมตร
การจัดทําโครงสรางสวนตาง ๆ เมื่อขยายแบบและถอดแบบลงบนกระดาษแข็งแลว จึงเตรียมไมเพื่อนํามา

จัดสรางโครงสรางสวนตาง ๆ คือ สวนฐานเขียงและฐานสิงห เสาบุษบก โครงสรางชั้นหลังคา สวนแครและคานหาม
จากนั้นจึงเทียบประกอบโครงสรางทั้งหมดเพื่อปรับแกไขในสวนที่ยังไมสมบูรณ

การจัดทําโครงสรางพระที่นั่งราเชนทรยานนอย การเทียบประกอบลวดลาย

การแกะสลักลวดลายสวนประกอบ ชางเขียนดําเนินการเขียนแบบรายละเอียดลวดลายของสวนประกอบสวน
ตาง ๆ จากนั้นกลุมงานชางแกะสลักและชางไมประณีตจึงแกะสลักโดยการเตรียมไมและโกลนใหไดรูปรางและขนาดที่

ใกลเคียงกับแบบ แลวแกะสลักลวดลายดวยเครื่องมือตาง ๆ นับเปนขั้นตอนที่ตองใชฝมือและความประณีตเปนอยางมาก
จากนั้นจึงเทียบประกอบเพื่อตรวจสอบลวดลายอีกครั้งหนึ่ง

การปดทองและประดับกระจก เมื่อแกะสลักสวนประกอบตาง ๆ แลว ขั้นตอนตอไปคือการปดทองและประดับ
กระจก เพื่อเพิ่มความงดงามใหแกองคบุษบก ดําเนินการโดยกลุมงานชางปดทองและประดับกระจก ในการปดทองครั้ง
นี้ เลือกใชวัสดุและกรรมวิธีอยางโบราณคือการใชยางรักเปนวัสดุในการปดทอง ซึ่งมีความคงทนถาวรและยังเปนการ
สืบสาน สืบทอดกรรมวิธีของชางไทยในอดีตใหชนรุนหลังไดมีโอกาสศึกษาตอไปในอนาคต

การประกอบโครงสรางติดตั้งสวนประกอบลวดลายและเครื่องประกอบ เมื่อดําเนินการปดทองและประดับ
กระจกสวนประกอบและลวดลายตาง ๆ แลว ชางจึงประกอบโครงสราง สวนประกอบตาง ๆ และลวดลายจนแลวเสร็จ
จากนั้นติดตั้งลวดสลิงเพื่อยึดสวนยอดบุษบกใหมั่นคงแข็งแรง สวนดานในบุษบกติดตั้งแทนสําหรับประดิษฐานพระผอบ

บรรจุพระบรมราชสรีรางคาร ประกอบชุดเฟอง อุบะ ที่เชิงชายหลังคา ติดตั้งพระวิสูตรเงินกะไหลทองเปนลําดับสุดทาย

1405