Page 400 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๙๘ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

ลักษณะของราชรถปนใหญ
กรมสรรพาวุธทหารบก รวมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกลาพระนครเหนือ และมหาวิทยาลัย

เทคโนโลยีสุรนารีออกแบบขึ้นใหมใหใกลเคียงกับราชรถปนใหญทรงพระโกศพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรเมนทร
มหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ซึ่งมีภาพจดหมายเหตุเปนหลักฐานสําคัญ แบบที่ใชจัดสรางคือรถปนใหญ
ป.ภูเขา แบบ ๕๑ (ป.๕๑)

ราชรถปนใหญมีลักษณะเปนรถปน ตัวรถทําจากเหล็กทาสีเขียวเรียบ ประดับดวยไมแกะสลักทาสีเขียวปดทอง
ประดับกระจก ตัวรถมีขนาดกวาง ๑ เมตร ๖๔ เซนติเมตร ยาว ๗ เมตร ๒๐ เซนติเมตร สูง ๑ เมตร ๘๐ เซนติเมตร
นํ้าหนัก ๑,๑๔๐ กิโลกรัม โครงราชรถถอดแยกไดเปน ๒ สวน คือ ราชรถปนใหญสวนหนา และราชรถปนใหญสวนหลัง
ทายรถสวนหนาทําเปนขอเหล็กสําหรับเชื่อมตอกับราชรถปนใหญสวนหลัง ดานบนเปนหีบกระสุนเหล็กขนาดกวาง

๕๘ เซนติเมตร ๕ มิลลิเมตร ยาว ๑ เมตร ๒๐ เซนติเมตร ๔ มิลลิเมตร สูง ๓๙ เซนติเมตร ภายในหีบกระสุนมีลักษณะ
เปนรังผึ้ง ทําดวยแผนเหล็กเจาะเปนรูสําหรับบรรจุกระสุนปนขนาด ๗๕ มม.ไดจํานวน ๓๐ นัด ฝาหีบกระสุนทําเปน
บานพับปูทับดวยแผนไมทาสีเขียวเรียบ ที่โครงรถสวนหนาสุดติดขาตั้งเหล็กสําหรับตั้งราชรถปนใหญสวนหนาขณะยัง
ไมพวงตอกับราชรถสวนหลัง ขางโครงเหล็กสวนหนาทั้งสองขางมีหวงเหล็กสําหรับคลองเชือกฉุดชักราชรถจํานวนขางละ

๑ หวง ใชเชือกฉุดชัก ๒ สาย ทายรถสวนหนาเปนขอเหล็กทรงปากนกแกวสําหรับเชื่อมตอกับราชรถปนใหญสวนหลัง
ราชรถปนใหญสวนหลัง ซึ่งเปนสวนประดิษฐานพระโกศพระบรมศพ ดัดแปลงจากปนใหญแบบ ๕๑ โดยถอด

ปนใหญออก แลวใชสวนแครและเพลาลอที่ไดรับการซอมและเสริมความแข็งแรงเรียบรอยแลวมาเปนโครงสรางหลัก
ราชรถปนใหญสวนหลังประกอบดวยลอทําดวยไมประดูประกับเหล็กรัด เสนผาศูนยกลาง ๑ เมตร ๔๐ เซนติเมตร
มีลอ ๑๒ ซี่ จํานวน ๒ ลอ การประดับเหมือนลอราชรถสวนหนา บริเวณแครปนแทรกแมลายประจํายามขาวหลามตัด
ไลขนาดตามโครงสรางตัวถัง ที่ตัวถังสวนที่ตอกับราชรถปนใหญสวนหนาซึ่งเปนจุดเชื่อมตอและหักเลี้ยว เพิ่มลอเหล็ก
สําหรับประคอง รักษาระดับราชรถเมื่อเชื่อมกับราชรถสวนหนา ลอเหล็กประคองนั้นสามารถพับเก็บได ที่ตัวถังเหนือ

ลอเหล็กประคองทํา มือจับประคองทั้งสองขางเพื่อชวยในการบังคับทิศทาง เหนือแครและเพลาลอเปนสวนฐานรองรับ
พระโกศพระบรมศพ บริเวณฐานรองรับพระบรมโกศประกอบโครงเหล็กสีดําซึ่งมีคุณสมบัติแข็งและเหนียว
หนา ๔ มิลลิเมตร สามารถรองรับ นํ้าหนักได ๑,๐๐๐ กิโลกรัม บนโครงเหล็กสีดําประกอบชิ้นสวนลวดลายทางศิลปกรรม

ประกอบดวยชั้นแมแครจํานวน ๒ ชั้น แมแครชั้นลางประดับไมแกะสลักลายนาคขบ จํานวน ๒ เศียร ทาสีเขียวเรียบ
ปดทองประดับกระจก แมแครชั้น บนประดับไมแกะสลักลายนาคขบ จํานวน ๔ เศียร ทาสีเขียวเรียบปดทองประดับ
กระจก หัวแมแครแกะสลักลายนาค ขบและทายแมแครแกะสลักลายหางนาค สองขางของแครชั้นบนประดับคานแคร
แกะสลักลายนาคขบเชนเดียวกัน สวน หลังแกะสลักลายหางนาค เหนือแมแครเปนฐานสิงหทําดวยไมแกะสลักลาย
ขาสิงหรองรับไมแกะสลักลายบัวปากฐานปด ทองประดับกระจก ดานบนติดตั้งรางเหล็กสําหรับเลื่อนพระโกศพระบรมศพ

เขาประดิษฐานในราชรถปนใหญ

1398