Page 298 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๒๙๖ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

คุณทองแดง สุนัขทรงเลี้ยง เพศเมีย เกิดจากสุนัขชื่อแดงซึ่งเปนสุนัขจรจัดบริเวณถนนพระราม ๙ มีนายแพทย
คนหนึ่งนําทองแดงซึ่งอายุได ๕ สัปดาหมาทูลเกลาทูลกระหมอมถวายพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
บรมนาถบพิตร เมื่อครั้งเสด็จพระราชดําเนินไปทรงเปดศูนยคลินิกแพทยพัฒนา เมื่อวันอาทิตย ที่ ๑๓ ธันวาคม พุทธศักราช
๒๕๔๑ มีรับสั่งใหนําเขามาเลี้ยง จากที่เคยเปนลูกสุนัขจรจัดก็ไดเขามาอยูในพระราชวัง คุณทองแดงมีลักษณะพิเศษ

ตางจากลูกสุนัขอื่น คือ มีสายสรอยรอบคอครึ่งเสน มีถุงเทาขาวทั้ง ๔ ขา มีหางมวนขดเปนวง ปลายหางมีดอกสีขาว
และมีจมูกแดน มีลักษณะคลายคลึงกับสุนัขพันธุบาเซนจิ ซึ่งเปนสุนัขพันธุโบราณมีถิ่นกําเนิดทางแอฟริกาใต แต
คุณทองแดงมีขนาดใหญกวาพันธุบาเซนจิทั่วไป คุณทองแดงเปนที่โปรดปรานเนื่องจากเปนสุนัขที่ฉลาดแสนรู และมี
ความกตัญูรูคุณเปนอยางมาก เวลาเสด็จพระราชดําเนิน คุณทองแดงจะนําเสด็จอยูหนาพระองคทาน และเวลา

พระองคทานประทับนั่ง คุณทองแดงก็จะหมอบอยูดานหนาคอยระวังภัย โดยใชสองขาหนาเกยกันเหมือนคนกําลัง
หมอบเฝา พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ยังไดทรงพระราชนิพนธหนังสือ
“เรื่องทองแดง (The Story of Tongdaeng)” พิมพเผยแพรเปนภาษาไทยและภาษาอังกฤษ คุณทองแดงสิ้นอายุขัย
ในพุทธศักราช ๒๕๕๘ อายุได ๑๗ ป

ประติมากรรมคุณทองแดงประดับพระเมรุมาศ อยูในอิริยาบถที่แสดงถึงความจงรักภักดีดวยทานั่ง สองเทา
หนายืน ผูปนไดถายทอดลักษณะโดดเดนของคุณทองแดง คือความสงางามเหมือนมา ดั่งที่พระบาทสมเด็จพระปรมินทร
มหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร เคยมีรับสั่งวา คุณทองแดงสงางามเหมือนมา มีลักษณะพิเศษตรงที่ตัดทอน

รายละเอียดแบบเหมือนจริง (Realistic) แตยังมีฟอรม และเพิ่มเติมบางอยางเพื่อใหเขากับแนวคิดการสรางพระเมรุมาศ
ที่เปรียบดั่งเขาพระสุเมรุมีสัตวหิมพานตลอมรอบบริเวณเชิงเขา เชน เสนสายจะมีความนุมนวลขึ้น เพราะคุณทองแดง
เปนสุนัขออนหวาน ไมดุ เนนยืดตัวขึ้นเกินจริงเล็กนอยเพื่อใหดูสงางาม ฉะนั้น จะดูไมเปนธรรมชาติ แตไมเสียรูปทรง

ไมเสียบุคลิก
นอกจากนี้ ถายทอดความรูสึกผูกพันและความ
กตัญูผานแววตา เพิ่มลูกเลนที่กระดูกสันหลัง หาง และ

ปลอกคอ เพื่อใหดูสนุกสนาน มีชีวิตชีวา
คุณโจโฉ เปนสุนัขทรงเลี้ยงในชวงตนรัชกาล เปน

สุนัขที่มีความฉลาดแสนรูและขี้เลน สามารถจับมานั่งใน
ทาทางตาง ๆ ได เชน คาบไปป เลนเปยโน สวมแวนตาอาน
หนังสือ ประติมากรรมรูปคุณโจโฉ เปนการปนเพิ่มเติมมาคู
กับสุนัขทรงเลี้ยงคุณทองแดง เนนสื่อใหเห็นถึงความสงางาม
มีมัดกลาม มีชีวิตชีวา แววตาและทาทางของคุณโจโฉ ตลอด

จนความกตัญูและความผูกพัน ที่มีตอพระบาทสมเด็จ
นายชิน ประสงค ขณะปนประติมากรรม คุณโจโฉ
พระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร นายชิน ประสงค ขณะปนประติมากรรม คุณโจโฉ

หลังจากงานปนดินเหนียวตนแบบแลวเสร็จ ไดนําไปพิมพทุบดวยปูนปาสเตอร แลวนําไปถอดพิมพดวยแมพิมพ
ยางซิลิโคนและหลอไฟเบอรกลาสเชนเดียวกับงานประติมากรรมชิ้นอื่น ๆ มีการลงสีเปนขั้นตอนสุดทาย การลงสี
คุณทองแดง จิตรกรไดแตมสีรูปดอกมะลิไวที่อกดานซาย เพื่อสื่อความหมายถึงคุณมะลิ สุนัขทรงเลี้ยงที่เปนแมนมของ
คุณทองแดง ประติมากรรมสุนัขทรงเลี้ยงมีความสูง ๙๔ เซนติเมตร คุณทองแดง ติดตั้งที่ดานซาย และคุณโจโฉติดตั้ง

ดานขวาของพระจิตกาธาน

1296