Page 290 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๒๘๘ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

บัณฑุราชสีห

ดานทิศใต ซึ่งมีโคเปนสัตวสําคัญประจําทิศ สระอโนดาตดานซายและดานขวาประดับดวยรูปสัตวหิมพานต
เปน โคอุสุภราชและโคอื่น ๆ ๘ ตระกูล สรางขึ้นจํานวน ๑๔ ตัว

โคประดับสระอโนดาตทิศใต ดานซาย จํานวน ๗ ตัว คือ โคอสุภปกษิณ ลักษณะตัวเปนโค กายสีนํ้าเงิน ขนขา
ทั้งสี่เปนสีขาว มีปกและหางสีฟาคลายนก เปนสัตวผสมโคกับนก โคสีทองแดง ๒ ตัว ลักษณะเปนโคสีทองแดง ขอบตา
สีแดง นัยนตาสีดํา โคกบิลหรือจงกล ลักษณะตัวเปนโค กายสีแดงบริสุทธิ์ เขาโคงเขาหากัน ตาสีฟา โคสีเมฆ ลักษณะ

ตัวเปนกายสีฟาคลายเมฆ หูดานในสีชมพู ปกษาคาวี ลักษณะตัวเปนโค กายสีนวล มีปกและหางคลายนกมีเขา เปนสัตว
ผสมโคกับนก โคหา ลักษณะตัวเปนโคกายสีขาว ขอบตา ปลายจมูก หนาอก เปนสีชมพู ปลายหางสีทอง
โคประดับสระอโนดาตทิศใต ดานขวา จํานวน ๗ ตัว คือ โคอุสุภราช ลักษณะตัวเปนโค กายสีดํานวล มีดาง

๗ แหงที่หนาขาทั้งสี่ อกและหางเปน พญาโค ลักษณะหนาแดน สีตีนดาง หางดอก หนอกพาดผา หนาใบโพธิ์ หนึ่งใน
ตระกูลวัวมงคล โคมีลายดุจเกล็ดปลา ลักษณะตัวเปนโค กายสีเขียวอมฟา มีลายเปนเกล็ดปลา เขาขึ้นเปนวงชิดกัน
ปลายเขาเอียงไปขางหนา เปนเขาที่มีลักษณะดี เรียก เทพนม โคสีดั่งเสี้ยนโตนด ลักษณะตัวเปนโค กายมีสีเหลืองอมนํ้าตาล

ออน คลายสีเสี้ยนโตนด มีเขาสีนํ้าตาลเขม หนึ่งในตระกูลวัวมงคล โคชนิดนี้เชื่อกันวามีกลิ่นกายหอมเหมือนลูกโตนดสุก
โคกบิลหรือจงกล โคหง ลักษณะตัวเปนโค กายสีเหลือง สันหลังสีนํ้าตาล เขาสีนํ้าตาลเขม ปลายเขามีสีทอง โคมีลาย
ดุจเกล็ดปลา ลักษณะตัวเปนโค กายสีทอง สันหลังมีสีเขียวอมฟา มีลายเปนเกล็ดปลา เขาหอยลงมาขางหู แลวยอนไป
เปนงาชางเรียก เหมเทษ เปนเขาดี โคพฤกษกวาริน ลักษณะตัวเปนโค มีหางเปนปลา กายสีขาว สันหลังเปนสีนํ้าตาล
เปนสัตวผสมโคกับปลา

ปกษาคาวี โคอสุภปกษิณ

1288