Page 189 - จดหมายเหตุประเทศไทยปี 65

วัันอาที่ิตย์ ที่่� ๓ เมษายน พุุที่ธศัักร์าช ๒๕๖๕

�
เร์ือง การ์พุบผู้ป่วัยโร์คติดเชื้อไวัร์ัสโคโร์นา ๒๐๑๙ (โควัิด-๑๙) สายพุันธ์โอมิคร์อนลูกผสมสายพุันธุ์ XE
และสายพุันธุ์ลูกผสม XJ ร์ายแร์ก
วันอาทิตย์ ที่ ๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๕

ี
ศูนย์จีโนมทางการแพทย คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบด มหาวิทยาลัยมหิดล ในประเทศไทย ตรวจพบโรคติดเช้อ
ื
์
ไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (โควิด-๑๙) สายพันธ์โอมิครอนสายพันธุ์ XE ซึ่งเป็นลูกผสมระหว่างสายพันธุ์ย่อย BA.1 และ BA.2 จากการ
ตรวจกรองด้วยเทคโนโลยี Massarray Genotyping ของผู้ติดเชื้อชาวไทย ๑ ราย และพบสายพันธุ์ลูกผสมเดลตาครอนอีก ๑ ราย
ซึ่งต้องตรวจยืนยันซำ้าด้วยการถอดรหัสพันธุกรรมอีกครั้งหนึ่ง

ทั้งนี้ โรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (โควิด-๑๙) สายพันธุ์ลูกผสม XE พบครั้งแรกที่สหราชอาณาจักรเมื่อวันพุธ ที่ ๑๙
ำ
มกราคม พุทธศักราช ๒๕๖๕ องค์การอนามัยโลก (World Health Organization: WHO) และสานักงานบริการสุขภาพแห่ง
สหราชอาณาจักร (UK Health Services Agency: UKHSA) ประเมินว่า เชื้อไวรัสสายพันธุ์ลูกผสม XE นี้ แพร่ระบาดได้เร็วกว่า
สายพันธุ์ BA.2 ประมาณร้อยละ ๑๐ และแพร่ได้รวดเร็วกว่าสายพันธุ์โอมิครอนดั้งเดิม หรือ B.1.1.529 ถึงร้อยละ ๔๓ อย่างไรก็ตาม

นักไวรัสวิทยาเทคโนโลยีชีวภาพ (ไบโอเทค) เห็นว่า การสรุปว่าเชื้อไวรัสสายพันธุ์ XE แพร่ระบาดได้เร็วที่สุดนั้น ยังเป็นการสรุปผล
ที่เร็วจนเกินไป เนื่องจากยังไม่มีข้อมูลที่เพียงพอจากองค์การอนามัยโลก
วันจันทร์ ที่ ๔ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๕
นายแพทย์ศุภกิจ ศิริลักษณ อธิบดีกรมวิทยาศาสตร์การแพทย พร้อมด้วยนายแพทย์บัลลังก อุปพงษ รองอธิบด ี
์
์
์
์
์
ื
่
ี
กรมวิทยาศาสตร์การแพทย ร่วมกันแถลงข่าวการเฝ้าระวังโรคติดเช้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ (โควิด-๑๙) ระหว่างวันเสาร ท ๒๖ มีนาคม
์
ถึงวันศุกร์ ที่ ๑ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๕ ผู้ป่วยจำานวน ๑,๙๓๓ ราย พบผู้ติดเชื้อสายพันธุ์โอมิครอน ร้อยละ ๙๙.๘๔ โดยเป็น
สายพันธุ์ย่อย BA.2 มากขึ้นถึงร้อยละ ๙๒.๒ และในอนาคตอันใกล้ สายพันธุ์ย่อย A.1 อาจจะหายไป ส่วนการเกิดการกลายพันธุ์
เป็นธรรมชาติของไวรัส เพราะการติดเชื้อจำานวนมากจะมีโอกาสเกิดการกลายพันธุ์ได้ และการติดเชื้อ ๒ สายพันธุ์ขึ้นไปในคนเดียว
์
ั
ิ
ี
ี
ี
ี
ำ
้
ี
ุ
่
ึ
(Mixed Infection) จะมโอกาสเกดการผสมพนธเป็นตัวใหม่หรือ “ไฮบริด” ซงมระบบการเรยกโดยใช “X” นาหน้า ขณะน้มประมาณ
๑๗ ตัว ตั้งแต่ XA ถึง XS แต่ในระบบเฝ้าระวังของโลกคือ GISAID มีการยอมรับว่าเป็นลูกผสมจริง ๓ ตัว คือ XA, XB และ XC
ส่วนสายพันธุ์ผสมที่พบตั้งแต่ XD ลงไป ยังอยู่ในขั้นที่ต้องวิเคราะห์ข้อมูลก่อนจะสรุปได้ว่าเป็นตัวใหม่ ทั้งนี้ พบว่าสายพันธุ์ลูกผสม
หลายตัวมาจากโอมิครอนสายพันธุ์ย่อย BA.1 + BA.2 เช่น XE, XG, XH, XJ เป็นต้น โดยมีรหัสพันธุกรรมแตกต่างกันและตำาแหน่ง
ที่ผสมไม่ตรงกัน
สวนการค้นพบสายพันธ์ลูกผสม XJ กรมวทยาศาสตร์การแพทย์ได้ถอดรหัสพันธุกรรมเพ่อเฝ้าระวงการเกด
ุ
ื
ิ
ิ
ั
่
ี
ุ
ี
ี
สายพันธ์ใหม่สัปดาห์ละ ๕๐๐–๖๐๐ ราย พบว่า ม ๑ ราย ท่ใกล้เคียงกับสายพันธ์ลูกผสม XJ ท่พบคร้งแรกในสาธารณรัฐ
ั
ุ
์
ู
ี
ุ
ึ
ึ
ฟินแลนด ซ่งเป็น BA.1 + BA.2 เช่นกัน โดยเป็นผ้ป่วยชายไทย อาย ๓๔ ป อาชีพพนักงานขนส่ง ซ่งมีโอกาสพบเจอคน
่
ี
้
จานวนมาก ทาใหมีโอกาสตดเชอ ๒ สายพนธ์ขนไปในคนเดยวไดงาย และมโอกาสผสมพนธเป็นตวใหม ตรวจพบต้งแต ่
ุ
ั
ั
่
ี
์
ั
ำ
้
้
ั
ึ
ุ
้
ำ
ื
ิ
วันอังคาร ที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ พุทธศักราช ๒๕๖๕ ผู้ป่วยรายนี้มีประวัติฉีดวัคซีน ๒ เข็ม รักษาหายเป็นปกติแล้ว กรมวิทยาศาสตร์
การแพทย์ได้ส่งข้อมูลไปยัง GISAID ซ่งต้องรอการวิเคราะห์ข้อมูลอีกมากก่อนจะสรุปว่าเป็นลูกผสมจริงหรือไม และอาจจะ
่
ึ
ใช้ช่อ XJ หรือไม่ก็ได แต่สายพันธ XJ ยังไม่มีข้อมูลเร่องการแพร่เร็วหรือรุนแรง เพราะเบ้องต้น จะต้องตรวจหาตาแหน่งท่ม ี
ุ
์
ื
ื
ื
้
ี
ำ
ั
ำ
ี
ี
ี
ึ
การเปล่ยนแปลงรหัสพันธุกรรมก่อนพิจารณาว่าตาแหน่งท่เปล่ยนน้นมีโอกาสหลบภูม ทาให้รุนแรงหรือแพร่เร็วมากข้นหรือไม ่
ำ
ิ
ดังนั้น ประชาชนยังไม่ต้องกังวลเรื่องสายพันธุ์ลูกผสม
ส่วนสายพันธ์ย่อย BA.2 ท่กาลังเกิดข้นในขณะน มีการแพร่เช้อเร็ว ทาให้มีโอกาสติดเช้อมากข้น จึงขอให้หลีกเล่ยง
ุ
ี
ึ
ี
้
ำ
ื
ึ
ื
ำ
ี
ี
ื
ี
พฤติกรรมเส่ยงและป้องกันตนเองอย่างเคร่งครัด โดยเฉพาะเร่องการสวมหน้ากากอนามัย และหลีกเล่ยงการรับประทานอาหารร่วมกัน
รวมถึงต้องฉีดวัคซีนเข็มกระตุ้นเพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกัน
หนวยงานเจาของเรอง : ศูนย์จีโนมทางการแพุทย์ คณะแพุทยศาสตุร์โรงพุยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล, กระทรวง
้
่
ื
่
สาธารณสุข
เดืือนเมษายน พุุทธศัักราช ๒๕๖๕ 179