Page 324 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

๑๓๒๒ จดหมายเหตุงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มหิตลาธิเบศรรามาธิบดี จักรีนฤบดินทร สยามินทราธิราช บรมนาถบพิตร

งานกอสรางศาลาลูกขุน

ศาลาลูกขุนเปนอาคารประกอบพระเมรุมาศ ใชเปนที่สําหรับขาราชการชั้นผูใหญ ขาราชการสํานักพระราชวัง

สํานักราชเลขาธิการ และขาในพระองคเฝาทูลละอองธุลีพระบาท รวมทั้งใชเปนอาคารบริการในงานพระราชพิธีถวาย
พระเพลิงพระบรมศพแบงออกเปน ๓ แบบ ตามขนาด รูปทรง และการใชสอยของอาคาร มีจํานวนรวมทั้งหมด ๑๑ หลัง
คือ ศาลาลูกขุน แบบที่ ๑ มีจํานวน ๔ หลัง ศาลาลูกขุน แบบที่ ๒ จํานวน ๒ หลัง และศาลาลูกขุน แบบที่ ๓ นอกราชวัติ
จํานวน ๕ หลัง

นายกิตติพันธ พานสุวรรณ รองอธิบดีกรมศิลปากร เปนประธานคณะทํางานฝายออกแบบ เขียนแบบและ
ขยายลวดลาย สถาปตยกรรม วิศวกรรมและมัณฑนศิลป สํานักสถาปตยกรรม มีนายธนารัตน สอดทรัพย สถาปนิก

ปฏิบัติการ เปนผูออกแบบศาลาลูกขุนแบบที่ ๑ นายปณิธาน เจริญใจ สถาปนิกชํานาญการ เปนผูออกแบบศาลาลูกขุน
แบบที่ ๒ และนายกีรศักดิ์ จิรวัฒนนนท สถาปนิกชํานาญการพิเศษ นางสาวกมลพร อุดมธรรมรักษ สถาปนิกปฏิบัติการ
นางสาววราภรณ แกวศรี สถาปนิกปฏิบัติการ เปนผูออกแบบศาลาลูกขุนแบบที่ ๓ นายธนพัฒน เลิศศาสตรวัฒนา
วิศวกรโยธาปฏิบัติการ เปนวิศวกรโยธา นายปรีชา วุฒิสมบัติ วิศวกรไฟฟาชํานาญการ เปนวิศวกรไฟฟา นายจิรายุส
จันทรประโคน นายชางเขียนแบบชํานาญงาน และนายวิบูลย ถนัดกิจ นายชางเขียนแบบชํานาญงาน เปนนายชางเขียน

แบบ นายศรัณย อักขระกุล นายชางโยธาอาวุโส นายอดิศักดิ์ สุทธิรัตน นายชางโยธาชํานาญงาน เปนนายชางโยธา
นายสมเดช คําภาษา นายชางโยธาชํานาญงาน นายปณิธาน เจริญใจ สถาปนิกชํานาญการ และนายพงษนรินทร
จงรักษถาวร วิศวกรโยธาปฏิบัติการ เปนผูควบคุมงาน

แนวคิดในการออกแบบศาลาลูกขุน
ศาลาลูกขุนแบบที่ ๑ จํานวน ๔ หลัง ตั้งอยูทิศเหนือและทิศใตของพระเมรุมาศฝงละ ๒ หลัง ใชเปนที่สําหรับ

ขาราชการชั้นผูใหญเฝาทูลละอองธุลีพระบาทรับเสด็จ เปนอาคารโถงขนาดใหญ ยกพื้นสูงเพื่อความสงางาม หลังคา
ทรงจั่วภควัม สื่อความหมายถึงพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ทรงเปนพระโพธิสัตว
หลังคาออกแบบใหมีความสูงที่สอดคลองเหมาะสมกับพระเมรุมาศและพระที่นั่งทรงธรรม มีหลังคาปะรําตลอดความยาว
อาคารทั้ง ๒ ขางเพื่อเพิ่มพื้นที่ใชสอย หนาบันออกแบบใหเปนสัญลักษณเครื่องบูชาลายเครื่องทองนอย ซึ่งเปนเครื่อง

สักการบูชาพระมหากษัตริย งานศิลปกรรมประดับตัวอาคารเปนลวดลายดอกไมตาง ๆ แสดงถึงการสักการะและสื่อถึง
พระราชกรณียกิจที่ทรงมีตอการพัฒนาสิ่งแวดลอมและธรรมชาติ
ศาลาลูกขุนแบบที่ ๒ จํานวน ๒ หลัง ตั้งอยูทางทิศเหนือและทิศใตของพระที่นั่งทรงธรรม เปนอาคารโถง

ขนาดยอมลงมากวาศาลาลูกขุนแบบที่ ๑ หลังคาทรงจั่วภควัม ยกพื้นสูงเชนเดียวกับศาลาลูกขุนแบบที่ ๑ แตกตางกันที่
ลายหนาบันเปนลวดลายพานพุม ซึ่งเปนเครื่องสักการบูชาเชนเดียวกัน

ศาลาลูกขุนแบบที่ ๓ จํานวน ๕ หลัง ตั้งอยูนอกรั้วราชวัติทางทิศใตของมณฑลพระราชพิธี เปนอาคารที่ใช
สําหรับงานบริการในชวงพระราชพิธี เปนหองสุขา หองถายทอดสด และที่พักของทหารมหาดเล็ก ออกแบบตามฐานานุศักดิ์
ของผูใชอาคาร หลังคาทรงปะรําตัดเรียบ ลดการประดับลวดลายลงตามฐานานุศักดิ์ของอาคาร เนื่องจากเปนอาคาร
บริการนอกมณฑลพระราชพิธี

งานวิศวกรรมของศาลาลูกขุนทั้ง ๓ แบบ

โครงสราง เสา พื้น หลังคาของศาลาลูกขุนเปนโครงสรางเหล็กรูปพรรณสําเร็จรูปจากโรงงานทั้งหมด ในสวน
ของศาลาลูกขุนแบบที่ ๑ ทิศใต ๒ หลัง นํามาประกอบติดตั้งดวยระบบยึดน็อตและสกรูในสถานที่กอสรางจริง สวนศาลา
ลูกขุนแบบที่ ๒ ใชระบบเชื่อมในสถานที่กอสราง งานฐานรากของศาลาลูกขุนทั้งหมดเปนฐานรากชนิดแผ หลอคอนกรีต
ในที่ โดยกําหนดใหดินรับนํ้าหนักปลอดภัย ๔,๐๐๐ กิโลกรัม/ตารางเมตร ศาลาลูกขุนแบบที่ ๓ ซึ่งมีการกอสรางในระยะ

1322