Page 31 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๐๒๙
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

จากนั้น สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดําเนินไปทรงโปรยขาวตอกดอกไม
ที่โตะเครื่องบวงสรวง ทรงคมพระอิศวร ไดเวลาสมควร เสด็จพระราชดําเนินกลับ เปนเสร็จพิธี

การออกแบบพระเมรุมาศ
ณ วันเสาร ที่ ๑๕ ตุลาคม พุทธศักราช ๒๕๕๙ เวลา ๗ นาฬกา ๑๐ นาที ขณะเสด็จพระราชดําเนินไปถวาย
ภัตตาหารเชาแดพระพิธีธรรมที่สวดพระอภิธรรมถวายพระบรมศพ ณ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ในพระบรมมหาราชวัง

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี มีพระราชกระแสรับสั่งใหนายอนันต ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร
และคณะ เขาเฝาทูลละอองพระบาท ณ พระที่นั่งราชกรัณยสภา เพื่อกราบบังคมทูลรายงานเรื่อง การเตรียมการออกแบบ
พระเมรุมาศที่กรมศิลปากรไดมอบหมายใหสํานักสถาปตยกรรม กรมศิลปากร จัดเตรียมรางแบบพระเมรุมาศลักษณะ
ตาง ๆ ซึ่งมีทั้งพระเมรุมาศยอดเดียว ๕ ยอด ๙ ยอด และ ๙ ยอดพิเศษ ขึ้นทูลเกลาทูลกระหมอมถวายขอรับพระราชทาน

พระราชวินิจฉัย
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี ไดทอดพระเนตรแบบรางพระเมรุมาศลักษณะตาง ๆ
แลวมีพระราชกระแสรับสั่งวาตองพระประสงคใหการออกแบบพระเมรุมาศครั้งนี้ “ใหแตกตางจากพระเมรุมาศ

ที่ผานมา” และมีพระราชวินิจฉัยเลือกแบบราง “พระเมรุมาศทรงบุษบก ๙ ยอด” ของนายกอเกียรติ ทองผุด
นายชางศิลปกรรมชํานาญงาน สํานักสถาปตยกรรม กรมศิลปากร เปนแบบในการกอสราง

พระเมรุมาศทรงบุษบก ๙ ยอด ซึ่งสื่อความหมายถึงพระเมรุมาศของพระมหากษัตริยรัชกาลที่ ๙ แหงพระบรม
ราชจักรีวงศ กรุงรัตนโกสินทร เปนแบบพระเมรุมาศที่ไมเคยมีมากอนในประวัติศาสตรสถาปตยกรรมไทย ดวยใชการจัด
วางบุษบก ๙ องค ทั้งพระเมรุมาศองคประธาน และอาคารประกอบคือ ซางหรือสําซาง และหอเปลื้อง ลวนมียอดบุษบก
ลดหลั่นอยูบนชาลาเดียวกัน ซึ่งมีพระราชกระแสรับสั่งวา “ดูสวยงาม ลดหลั่น และเปนอิสระจากกัน”

แบบรางพระเมรุมาศที่ทรงเลือก มีลักษณะเปนอาคารบุษบก ๙ องค เรียกวา “พระเมรุมาศทรงบุษบก ๙ ยอด”
ตั้งอยูบนชาลาเดียวกัน ชาลาเปนรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสยอมุมไมสิบสองลดหลั่นกันเปน ๓ ชั้น แตละชั้นมีบันไดขึ้นลงทั้ง ๔ ทิศ
ชาลาชั้นบนสุดเปนที่ประดิษฐานพระเมรุมาศองคประธานทรงบุษบก มีชั้นเชิงกลอน ๗ ชั้น ยอดบุษบกประดิษฐาน

พระนพปฎลมหาเศวตฉัตร ภายในตั้งพระจิตกาธานเปนที่ประดิษฐานพระโกศพระบรมศพ มีฉากบังเพลิง ๔ ดาน
ชาลาชั้นที่ ๒ ซึ่งลดหลั่นลงมา สี่มุมชาลาเปนซางหรือสําซางทรงบุษบก มีชั้นเชิงกลอน ๕ ชั้น สําหรับพระพิธีธรรม
๔ สํารับ สวดพระอภิธรรม ชาลาชั้นที่ ๑ สี่มุมชาลาเปนหอเปลื้องทรงบุษบก มีชั้นเชิงกลอน ๕ ชั้น รูปแบบเดียวกับซาง
แตยอสวนลงสําหรับเปนที่พักพระโกศทองใหญและอุปกรณในการถวายพระเพลิงพระบรมศพ ลานพระเมรุมาศหรือลาน

อุตราวัฏประดับตกแตงดวยสระอโนดาตและรูปสัตวหิมพานตตามคติไตรภูมิ อันเปนความคิดสรางสรรคตามจินตนาการ
ของชางบนฐานคติความเชื่อที่เปนจารีตประเพณี

1029