Page 197 - จดหมายเหตุงานพระบรมศพ

การจัดเตรียมงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ ๑๑๙๕
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

งานกอสรางฐานรากและโครงสรางพระเมรุมาศ
งานกอสรางพระเมรุมาศและพระเมรุในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร

ที่ผานมามีการพัฒนาตามสภาพและชนิดของวัสดุทั้งในดานวิศวกรรมและสถาปตยกรรม โดยเฉพาะเมื่อทรัพยากรปาไม
ลดลงจึงมีการปรับลดการใชไมซึ่งแตเดิมเปนวัสดุหลักในการกอสรางพระเมรุมาศเปนวัสดุอื่นแทน ดังเชนพระเมรุมาศ
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ไดปรับลดโครงสรางสวนที่เปนไมมาเปนเสาเหล็กถัก สวนงานศิลปกรรมที่ตองมี
การยึดโยงดวยโครงสรางไมและสวนตกแตงตาง ๆ จําเปนตองมีการตอกตะปูและยึดนอต จึงตองใชเสาไมหุมโครงเหล็ก

ถักเพื่องายตอการประกอบงานไม
พระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ไดปรับเปลี่ยนเปนโครงสราง

เหล็กรูปพรรณทั้งหมด การประกอบเหล็กรูปพรรณเปนโครงสรางใชวิธียึดติดกันดวยสลักเกลียวและแปนเกลียว (Bolt
Nut) สวนโครงสรางพระที่นั่งทรงธรรมใชวิธีการตอเชื่อมดวยไฟฟา ยึดดวยสลักเกลียวและแปนเกลียว ชิ้นสวนของเหล็ก
ผลิตจากโรงงานตามขนาดรูปแบบแลวนํามาประกอบในสถานที่กอสราง

เนื่องจากการกอสรางพระเมรุมาศเปนงานโครงสรางชั่วคราว จึงไมนิยมตอกเสาเข็มเพราะอาคารใชงานอยูใน
ระยะเวลาอันสั้น แลวรื้อถอนออกหลังเสร็จงานพระราชพิธี และโดยธรรมชาติของดินที่ทองสนามหลวง ก็มีการกอสราง
เปนลักษณะอาคารชั่วคราวอยูเสมอ พื้นดินจึงผานการบดอัดเปนประจํา ทําใหมีสภาพคอนขางแข็ง จากการทดลอง
แรงแบกทาน (Bearing Capacity) คือความสามารถในการที่จะรับนํ้าหนักได อยูที่ประมาณ ๑๓ ตัน ตอตารางเมตร

ผลการคํานวณที่ผานมาตั้งแตพระเมรุมาศสมเด็จพระนางเจารําไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ ๗ และพระเมรุมาศ
สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ใชคาแรงแบกทาน ที่ ๕ ตัน ตอตารางเมตร สวนรูปแบบของฐานรากแตเดิมเปน
แบบฐานแผ ใชไมในการกอสรางโดยตัดเปนทอนวางเรียงแผเปนลูกระนาด (ทําเปนงัว) แลวใชไมกระดานวางซอนอีกชั้น
หนึ่ง (กงพัด) พระเมรุมาศสมเด็จพระนางเจารําไพพรรณี พระบรมราชินี ในรัชกาลที่ ๗ ไดพัฒนารูปแบบฐานรากจากไม

มาเปนแผนพื้นสําเร็จรูปมีรูกลวง (Hollow Core Slab) แทน เสริมดวยไมกระดานหรือเหล็กรูปพรรณกอนจะตั้งเสาไม
หรือเสาโครงเหล็กเปนโครงสรางอาคารตอไป โครงสรางฐานรากแบบนี้ไดใชตอมาในพระเมรุมาศสมเด็จพระศรีนครินทรา
บรมราชชนนี พระเมรุสมเด็จพระเจาพี่นางเธอ เจาฟากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร และสมเด็จพระเจา
ภคินีเธอ เจาฟาเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี

พระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร วิศวกรเลือกใชคาแรงแบก
ทานที่ ๔ ตน ตอตารางเมตร เพราะคํานึงถึงขนาดพระเมรุมาศที่มีขนาดใหญกวาครั้งกอน ๆ และไดเปลี่ยนฐานรากจาก

ฐานรากพระเมรุมาศพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช การติดตั้ง Jig Plate กอนเทคอนกรีต
บรมนาถบพิตร เปนฐานรากคอนกรีตเสริมเหล็กหลอสําเร็จ
ประกอบการหลอคอนกรีตในพื้นที่

1195