102 ปี จาก “อินฟลูเอนซา” สู่ “โคโรนาไวรัส” ในสยามประเทศ (EP.02)
เผยแพร่เมื่อ: 21 มิ.ย. 64จำนวนผู้เข้าชม:241

102 ปี จาก “อินฟลูเอนซา” สู่ “โคโรนาไวรัส” ในสยามประเทศ

EP.02 อาการของโรค การรักษาพยาบาล และการป้องกันโรคอินฟลูเอนซา

ในเอกสารกระทรวงนครบาล กรมศุขาภิบาล เรื่อง “คำอธิบายเรื่องไข้ที่เปนกันชุมอยู่ในเวลานี้ หมอข้างไทยเรียกว่า ไข้หวัดใหญ่ หมอฝรั่งเรียกว่า อินฟลูเอนซา” ได้ประกาศเผยแพร่เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ.2461 ระบุถึงอาการของโรคไข้หวัดใหญ่ไว้อย่างน่าสนใจว่า โรคชนิดนี้สามารถติดต่อกันง่ายมาก โดยเฉพาะหากมีการรวมตัวกันแออัดโรคก็จะแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว แม้แต่ผู้พยาบาลผู้ป่วยเองก็เสี่ยงที่จะติดเชื้อได้เช่นกัน

อาการของโรค

อาการโดยทั่วไป ผู้ป่วยจะรู้สึกครั่นเนื้อครั่นตัว หนาวสั่น ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยระบม บางครั้งก็มีน้ำตาไหล คัดจมูก น้ำมูกไหล หรือบางรายท้องร่วงอาเจียนผสมโรงด้วย บางคนมีผดผืนขึ้นตามตัว

ระยะเวลาของการฟักตัวของเชื้ออาจอยู่ระหว่าง 1 วัน ถึง 5 วัน ในวันแรกจะมีไข้ตัวร้อนมาก อุณหภูมิขึ้นสูงกว่า 38 – 40 องศาเซลเซียส ในวันถัดไปการติดเชื้อจะลุกลามไปยังทางเดินระบบหายใจ หลังจากนั้นอีก 1 สัปดาห์จะเกิดปอดบวม มีเลือดออกในปอด กระทั่งเสียชีวิตในที่สุด

การรักษาพยาบาล

กรมศุขาภิบาลให้คำแนะนำแก่ผู้ที่มีอาการของโรคให้ปฏิบัติตน ดังนี้

1. หากรู้สึกปวดศีรษะ หรือมีอาการหนาวสั่น ต้องกักตัวอยู่ในที่พักอาศัย ทำตัวให้อุ่นเข้าไว้ งดเว้นออกไปข้างนอก

2. เวลาที่เหงื่อออกยังไม่ต้องอาบน้ำ โดยเฉพาะน้ำเย็น งดการประพรมน้ำมนต์จากพระสงฆ์ เพราะจะทำให้ปอดอักเสบ

3. ควรเตรียมยาระบาย (ยาลดไข้) ติดบ้านอยู่เสมอ

4. รับประทานอาหารอ่อน ๆ สำหรับบรรเทาธาตุไฟ ห้ามกินของเปรี้ยว หวาน ของมันและของเผ็ดร้อน

5. ห้ามดื่มเหล้าหรือยาดอง

6. หมั่นพักผ่อนให้เพียงพอ เมื่ออาการทุเลาลงก็ให้กินยาบำรุงกำลัง

การป้องกัน

1. สำหรับคนที่ร่างกายปกติแข็งแรงไม่มีโรคภัย ก็ให้ระมัดระวังไม่ควรไปในที่ที่มีคนแออัด เช่น โรงหนัง โรงละคร

2. ถ้ามียาควีนิน (Quinine) ก็ควรกินป้องกันไว้ ซึ่งหมอแนะนำให้ผู้ใหญ่กินวันละ 5 เกรน (323 มิลลิกรัม) เด็กอายุไม่ถึง 15 ปี ให้กินแค่ครึ่งเกรน (32 มิลลิกรัม)

3. ล้างคอและจมูกด้วยน้ำเกลือทั้งเช้าเย็น

จะเห็นได้ว่าการรักษาพยาบาลและแนวทางการป้องกันโรคอินฟลูเอนซาหรือไข้หวัดใหญ่สเปน แทบจะมีความคล้ายคลึงกับมาตรการการป้องกันการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) ในปัจจุบัน

ผู้เรียบเรียง นายอมรินทร์ ณ พิบูลย์ นักจดหมายเหตุปฏิบัติการ

คณะทำงานด้านการจัดการองค์ความรู้ของสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ

เอกสารอ้างอิง

หอจดหมายเหตุแห่งชาติ. เอกสารรัชกาลที่ 6 กระทรวงนครบาล ร.6 น 7.5/14 เรื่อง แจกจ่ายยาให้แก่ผู้ป่วยเป็นไข้หวัด “อินฟลูเอนซา” (26 ต.ค. – 3 มี.ค. 2461)